НАПА̀РВАМ, -àø, íåñâ.; íà­ïа̀­ðÿ, -èø, ìèí. ñâ. -èõ, ñâ., ïðåõ. 1. Пà­ðÿ, çà­ã­ðÿ­âàì (ñ ãî­ðå­ùà âî­äà, ðà­êèÿ è äð.) íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî êîë­êî­òî å íå­î­á­õî­äè­ìî, êîë­êî­òî òðÿá­âà; íà­ïà­ðÿì. Бà­ùà ìè ñå­äå­øå íà ñòîë­÷å ïî ñðå­äà­òà íà ñòà­ÿ­òà, .. Оêî­ëî íå­ãî øå­òà­õà æå­íè è òî­ï­ëå­õà âî­äà â åä­íî ãúð­íå, çà äà íà­ïà­ðÿò ìà­é­êà ìè. Иâ. Мàð­òè­íîâ, ПМ, 62. Тÿ áúð­çî îòè­äå è îáà­äè íà áà­ùà ѝ, êî­é­òî íà­ïàð­âà­øå ñ ãî­ðå­íà âúë­íà óäà­ðå­íî­òî ñè ðà­ìî. Х. Рó­ñåâ, ПС, 205-206. — Тî­ãà­âà ñëó­øàé, äú­ùå — æå­íà­òà ñå íà­âå­äå êúì íåÿ, — àìè òè âçå­ìè òðè­öè, íà­ïà­ðè ãè âúâ âðÿ­ëà âî­äà è òó­ðÿé êîì­ï­ðå­ñà íà áîë­íà­òà ñò­ðà­íà, íå áîé ñå! А. Гó­ëÿø­êè, Л, 517. — Нè­ùî íÿ­ìà­øå äà êó­ïÿ, Гè­öà! — è Дî­é­÷èí äè­ã­íà áú­êåë­÷å­òî äà íà­ïà­ðè ñ ðà­êèÿ îùå âå­ä­íàæ ãúð­ëî­òî ñè. К. Пåò­êà­íîâ, ЗëЗ, 257. — А áå ñêî­ðî­òè âúë­íà äî­íå­ñå­òå äà íà­ïà­ðèì ðà­íè­òå, áå òè­÷àé­òå çà ïàð­öà­ëè, áå òè­÷àé­òå çà áàë­ñàì. Иë. Бëúñ­êîâ, ПБ I, 76.

2. Нà­æèë­âàì íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî ñ êî­ï­ðè­âà; íà­ïà­ðÿì. Аêî èìà ëî­øî íå­êàê­âî çà ìå­íå, ùå âðúç­âàì ãî­ëå­ìèÿ ÷àí íà äå­áå­ëèÿ êî÷, ùå ìó íà­ïà­ðèø êî­ðå­ìà ñ êî­ï­ðè­âà äà ñå ÷å­øå, à ïúê çâú­íå­öúò ùå áèå è àç ùå çíàÿ, ÷å ïðè òå­áå íå áè­âà äà ñå èä­âà. Н. Хà­é­òîâ, ДР, 112.

3. Пðåí. Рÿä­êî. Рàçã. Сúç­äà­âàì ãî­ëå­ìè íå­ïðè­ÿ­ò­íîñ­òè íà íÿ­êî­ãî, îò êî­å­òî òîé ñè âçå­ìà ïî­ó­êà äà ñå ïà­çè; íà­ïà­ðÿì. — Яäàò ëè íà­øè­òå ìîì­÷å­òà êàø­êà­âàë ïî ìàí­ä­ðè­òå èëè æàí­äàð­ìå­ðè­ÿ­òà ãè å íà­ïà­ðè­ëà? Д. Кèñ­üîâ, Щ, 48. íà­ïàð­âàì ñå, íà­ïà­ðÿ ñå I. Сòðàä. îò íà­ïàð­âàì. II. Вúçâð. îò íà­ïàð­âàì â 1 çíà÷. — Еé ñå­ãà ùå òè ìè­íå, áóë­êà. Щå ñå íà­ïà­ðèø â êî­ðè­òî­òî ñ òî­ï­ëà âî­äà è ùå òè ìè­íå. Сò. Мàð­êîâ, ДБ, 374. Чî­âå­êúò ñè òðú­ã­íàë ïî ïú­òÿ è êà­òî ìè­íà­âàë ïî­ê­ðàé áà­íÿ­òà, ìó õðóì­íà­ëî äà âëå­çå, äà ñè äî­ïèå, äà ñå íà­ïà­ðè õó­áà­âî è ñëåä òóé äà ñå ïðè­áå­ðå. Й. Рà­äè÷­êîâ, НД, 71.

НАПА̀РВАМ СЕ íåñâ.; íà­ïа̀­ðÿ ñå ñâ., íå­ïðåõ. Рàçã. Оáèêí. ñ ïðåäë. î ò. Иç­ïèò­âàì ãî­ëå­ìè íå­ï­ðè­ÿ­ò­íîñ­òè, ïðè­÷è­íå­íè îò íÿ­êî­ãî èëè îò íå­ùî, îò êî­å­òî ñè âçå­ìàì ïî­ó­êà äà ñå ïà­çÿ; íà­ïà­ðÿì ñå. Пóð­÷åë ñå ïî­çà­ìè­ñ­ëè, ñå­ä­íà äî íå­ãî... Нî òåô­òåð­÷å­òî ñè íå ìó äà­äå — òîé áå­øå ñå íà­ïà­ðèë îò èí­ñ­ïåê­òî­ðè. Сò. Мàð­êîâ, ДБ, 437. Уì­ðÿ ìè æå­íà­òà, .. Дè­ðèõ äà ïîâ­òî­ðÿ, àìà çå­ìà ëè òå íÿ­êîÿ — âñÿ­êà ñå íà­ïà­ðè­ëà! Еëèí Пå­ëèí, Сú÷. II, 93. — Пè‑

òàø ëè ìå, ïî êîë­êî íî­ùè íà­ðåä ñúì ñå ñòðÿñ­êàë?.. Нà­ïà­ðèë ñúì ñå, ÷å êàê äà íå ìå å ñòðàõ? Ц. Гèí­÷åâ, ГК, 99. Пî-íà­ï­ðåæ ïåí­äèê ìè áÿ­øå äà ñÿ îá­âÿð­âàì íà ñëó­ãà­òà ñè è íå­ìó äà äà­âàì äà ðàç­ï­ëà­ùà; íú àç ñÿ íà­ïà­ðèõ è ñðú­öå ìè âå­÷å íå äà­âà äà ïðà­âÿ òà­êà, îò­êî­ãà­òî åä­íà çà­ðàí äî­é­äî­õà òà ìè ïî­è­ñ­êà­õà äà íà­ï­ëà­òÿ äëú­ãî­âå, çà­á­ðà­òè îò åä­íà-äâå ãî­äè­íè. Й. Гðó­åâ, СП (ïðå­âîä), 217.