ОБЯВЯ̀ВАМ, ‑àø, íåñâ.; îáÿ­âя̀, ‑ѝø, ìèí. ñâ. ‑ѝõ, ñâ., ïðåõ. 1. Сú­î­á­ùà­âàì íå­ùî çà ñâå­äå­íèå íà âñè÷­êè, êà­òî ãî ðàç­ã­ëà­ñÿ­âàì ïóá­ëè­÷­íî íàâ­ñÿ­êú­äå; îïî­âåñ­òÿ­âàì. Иç­ëå­çå è ãðàä­ñ­êè­ÿò ðàç­ñè­ëåí ñ áà­ðà­áà­íà è îáÿ­âè ïî ìåã­äà­íè­òå, ÷å ñå ïî­êàí­âàò âñè÷­êè ãðàæ­äà­íè äà ñå ñú­áå­ðàò ïðåä îá­ùèí­ñ­êî­òî óï­ðà­â­ëå­íèå íà ìè­òèíã. Т. Вëàé­êîâ, Мèñ., 1895, êí. 1, 32. Пðå­ä­íèÿ äåí, íå­äå­ëÿ, äÿ­êî­íè­òå è â äâå­òå öúð­ê­âè ïî ïî­ðú­êà íà Лà­çà­ðà Гëà­ó­øåâ îáÿ­âè­õà, ÷å â êú­ùà­òà íà Аâ­ðàì Нåì­òóð ñå îò­âà­ðÿ æåí­ñ­êî ó÷è­ëè­ùå. Д. Тà­ëåâ, ПК, 238. Гðàä­ñ­êè­ÿò ãëà­øà­òàé — áà­ðà­áàí­÷è­êúò Бåí­üî — âå­÷å íÿ­êîë­êî ïú­òè áå­øå îáÿ­âèë çà òî­çè òúðã. Сò. Чè­ëèí­ãè­ðîâ, ХНН, 151. Щå äî­êà­ðà ñòî­êà­òà , ùå îáÿ­âè ðàç­ï­ðî­äàæ­áà .. è çà äâà äíè ùå ѝ ïðè­áå­ðå ïà­ðè­òå. Т. Хàð­ìàí­ä­æè­åâ, КЕД, 53. Оò­âî­ðè­õ­ìå ó÷è­ëè­ùå­òî íå­ïî­÷èñ­òå­íî è îáÿ­âè­õ­ìå, ÷å çà­ïèñ­âà­ìå ó÷å­íè­öè. Аë. Сïà­ñîâ, С, 8. // Сòåñí. Сú­î­á­ùà­âàì, êàç­âàì ïðåä ìíî­ãî ëè­öà íå­ùî, çà äà ãî óòî­÷­íÿ. Пî­ñ­ëå ïðåä äæà­çî­âèÿ îð­êåñ­òúð èç­ëå­çå êîí­ôå­ðàí­ñè­å­òî — ìëàä, âè­ñîê, ñ .. õó­áà­âî ëè­öå ìúæ, êî­é­òî îáÿ­âè ïúð­âèÿ íî­ìåð. Дð. Аñå­íîâ, СВ, 67. Пðåä­ñå­äà­òå­ëÿò îáÿ­âè, ÷å ïðúâ ùå ãî­âî­ðè Иâàí Хà­ñîâ îò Пëîâ­äèâ. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, ОХ II, 620. Тå ïúê [ìî­ìè­÷å­òà­òà] îò ñâîÿ ñò­ðà­íà ïðå­äà­âà­õà ïî­ïúë­íå­íè­òå ÷å­êî­âå íà ñïå­öè­à­ë­íà êî­ìè­ñèÿ, êî­ÿ­òî ïó­á­ëè­÷­íî îáÿ­âÿ­âà­øå èìå­íà­òà íà äà­ðè­òå­ëè­òå è ñó­ìà­òà íà ïî­ìîù­òà. Г. Бå­ëåâ, КВА, 179.

2. Оôè­öè­à­ë­íî èç­âåñ­òÿ­âàì âñè÷­êè çà íà­÷à­ëî­òî èëè íàñ­òúï­âà­íå­òî íà íÿ­êàê­âî äå­éñ­ò­âèå, ñúñ­òî­ÿ­íèå, ïî­ëî­æå­íèå, êî­å­òî å îò ãî­ëÿ­ìî çíà­÷å­íèå çà òÿõ. Оò äó­ìà íà äó­ìà ñòà­ðå­öúò,.., ñå óâ­ëå­÷å è ðàç­êà­çà êàê íà âðå­ìå­òî ñà ïî­ñ­ðå­ùà­ëè Гóð­êà,.., êàê åä­íà íîù â ñå­ëî­òî èì äî­øúë Пå­òúð Кà­çà­êà, ãðúì­íàë íÿ­êîë­êî ïú­òè è îáÿ­âèë Сú­å­äè­íå­íè­å­òî. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, Иçáð. ñú÷. II, 147. — Шëÿõ­òè÷, äà! Бî­ðè ñå è òîé çà ñâî­áî­äà­òà íà Пîë­øà. Нî çà êîÿ Пîë­øà? Тà­çè, êî­ÿ­òî å îáÿ­âè­ëà ðå­âî­ëþ­öèÿ? Нå âÿð­âàì... Сò. Дè­÷åâ, ЗС I, 302. Оáÿ­âÿ­âàì âîé­íà. Оáÿ­âÿ­âàì âî­å­í­íî ïî­ëî­æå­íèå. Оáÿ­âÿ­âàì ïðè­ìè­ðèå. Оáÿ­âÿ­âàì êîí­êóðñ. Оáÿ­âÿ­âàì âñå­î­á­ùà ìî­áè­ëè­çà­öèÿ.

3. С ïðåäë. ç à. Оôè­öè­à­ë­íî, ïó­á­ëè­÷­íî ïðè­ñúæ­äàì íÿ­êàê­âî êà­÷åñ­ò­âî, çâà­íèå èëè ñòà­òóò íà íÿ­êî­ãî; ïðî­âúç­ã­ëà­ñÿ­âàì. Кî­ãà­òî Пåò­êàí Мå÷­êîâ ïðå­ä­ëî­æè äà îáÿ­âèì áàé Аí­÷î çà íàé-äî­á­ðèÿ ãðàæ­äà­íèí íà ðå­áó­ëè­êà­òà (..), íèå ãðú­ìî­ã­ëà­ñ­íî è åäè­íî­äó­ø­íî ïðè­å­õ­ìå ïðåä­ëî­æå­íè­å­òî ìó. И. Пå­ò­ðîâ, ПР, 84. Дà­íè­ëè­öà îïå­÷å ðú­æå­íà ïè­òà è ñâà­ðè ïè­ëå, ïî­ñ­ëå Мà­òåé ïî­âè­êà Хàí­êî, ïî­äà­äå ìó ðú­êà­òà ñè, çà äà ÿ öå­ëó­íå ñè­íî­â­íî, è êà­òî ñå íà­ñ­ëàæ­äà­âà­øå íà áà­ùè­íî­òî ìó âúë­íå­íèå, îáÿ­âè ãî çà âîé­íèê. А. Гó­ëÿø­êè, ЗВ, 12. Нèé ñå âúç­ï­ðî­òè­âè­õ­ìå íà íà­øè­òå ó÷å­íè-íàñ­òà­â­íè­öè è òå íè îáÿ­âè­õà çà áóí­òî­â­íè­öè. Аë. Кîí­ñ­òàí­òè­íîâ, Зí, 1895, áð. 20, 16. Аêà­äå­ìè­÷­íè­ÿò ñú­âåò ðå­øè åäè­íî­äó­ø­íî äà îáÿ­âè áå­ëå­æè­òèÿ áúë­ãà­ðèñò çà äîê­òîð õî­íî­ðèñ êà­ó­çà íà Сî­ôèéñ­êèÿ óíè­âåð­ñè­òåò.

4. Аäì. Дà­âàì ñâå­äå­íèÿ çà íå­ùî ïðåä âëàñ­òè­òå ñïî­ðåä óñ­òà­íî­âå­íèÿ ðåä. Оñ­âåí òî­çè âú­ï­ðîñ ÷è­íî­â­íè­êúò òå ïè­òà îùå — çà­êú­äå îòè­âàø, êîë­êî áà­ãàæ èìàø è èìà ëè äà îáÿ­âèø íÿ­êîè ïðå­ä­ìå­òè, ïî­ä­ëå­æà­ùè íà ìè­òî. Аë. Кîí­ñ­òàí­òè­íîâ, БПð, 1893, êí. 3, 39. Нå å îáÿ­âèë, ÷å âíà­ñÿ ÷óæ­äà âà­ëó­òà.

5. Оñ­òàð. Кíèæ. Сú­î­á­ùà­âàì, êàç­âàì íå­ùî íà íÿ­êî­ãî. — Пî­âè­êàé æå­íà­òà è îáÿ­âè ѝ ìî­å­òî æå­ëà­íèå ïðåä ìåí. Л. Кà­ðà­âå­ëîâ, Сú÷. VII, 66. Тÿ îáÿ­âè íà Кëàâ­äèÿ, ÷å ãî­ðå­ùî æå­ëàå äà ïî­ñå­òè áà­ùà ñè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХI, 58. Нà 20 àï­ðè­ëèé êëè­ñóð­ñ­êè­ÿò ïðåä­ñ­òà­âè‑

òåë â ãëà­â­íî­òî ñú­á­ðà­íèå ïðè Мå÷­êà ïðèñ­òè­ã­íà îò Кî­ï­ðèâ­ùè­öà, âúñ­òà­íà­ëà ñú­ùèÿ äåí, çà­ï­ðè­ã­ðú­ùà äî­ìà­ø­íè­òå ñè è èì îáÿ­âè, ÷å ÷à­ñúò íà âúñ­òà­íè­å­òî óäà­ðè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХХIII, 119. îáÿ­âÿ­âàì ñå, îáÿ­âÿ ñå ñòðàä. Тóê [â Бó­å­íîñ Аé­ðåñ] ñå òå­ã­ëè íîâ òè­ðàæ îò äúð­æà­â­íà­òà ëî­òà­ðèÿ è âñå­êè ÷àñ ñå îáÿ­âÿ­âàò ïå­÷àë­áè­òå îò äðó­ãè ïî-ìàë­êè ëî­òà­ðèè íà âñå­âú­ç­ìî­æ­íè áëà­ãîò­âî­ðè­òåë­íè è ñúì­íè­òåë­íè ïðåä­ï­ðè­ÿ­òèÿ. Сâ. Мèí­êîâ, ДА, 95. [Гú­ëú­áîâ] ãëå­äà ñ âú­ò­ðå­ø­íî çà­äî­âîë­ñ­ò­âî äå­ëà­òà íà îá­ùè­íà­òà — .., îñè­ãó­ðÿ­âà ñå áåç­ï­ëà­ò­íî òî­ï­ëè­âî çà íàé-áå­ä­íè­òå, îáÿ­âÿ­âàò ñå ìåñ­òà çà áå­ç­ðà­áî­ò­íè­òå ìú­æå è æå­íè. К. Сò­ðàí­ä­æåâ, ЖБ, 130.

ОБЯВЯ̀ВАМ СЕ íåñâ.; îáÿ­âя̀ ñå ñâ., íå­ï­ðåõ. 1. С ïðåäë. ç à è (îñ­òàð.) áåç ïðåäë. Пðà­âÿ äîñ­òî­ÿ­íèå íà îêîë­íè­òå ôàê­òà, ÷å ñå ñìÿ­òàì çà íÿ­êà­êúâ. Пðåç âðå­ìå íà çà­íÿ­òè­ÿ­òà â êëàñ ñêó­÷à­å­øå, ïðåç ñâî­áî­ä­íî­òî ñè âðå­ìå ñâè­ðå­øå íà öè­ãóë­êà, ðè­ñó­âà­øå èëè ñå îïèò­âà­øå "äà ïè­øå". А ïðåç âà­êàí­öè­ÿ­òà ñå îáÿ­âÿ­âà­øå ñâî­áî­äåí ãðàæ­äà­íèí, íå­çà­÷è­òàé­êè íè­êà­êúâ ó÷è­ëè­ùåí ðåä. Еì. Сòà­íåâ, ИК I è II, 98. Уí­ãà­ðèÿ ñå îáÿ­âÿ­âà ðå­ïó­á­ëè­êà, íà­÷å­ëî ñ Кî­øó­òà. П. П. Сëà­âåé­êîâ, Сúáð. ñú÷. VII, 151. Тî­ãà­âà Нî­ãàé âëà­çÿ â áåç­çà­ùè­ò­íî­òî Тúð­íî­âî, îáÿ­âÿ­âà ñå áúë­ãàð­ñ­êè âëà­äå­òåë, òó­ðÿ íà ïðåñ­òî­ëà çà ñâîé íà­ìåñ­ò­íèê åäèí îò ïúð­âè­òå è íàé-âëè­ÿ­òåë­íè áî­ëÿ­ðè Сìè­ëå­öà,.. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХIV, 14. Оáÿ­âÿ­âàì ñå çà äî­ìà­êèí íà ñðå­ùà­òà.

2. Оáèêí. ñ ïðåäë. ñ ð å ù ó, ï ð î ò è â è ïîä. Иç­ðà­çÿ­âàì ïó­á­ëè­÷­íî íå­ñú­ã­ëà­ñè­å­òî ñè ñ íÿ­êî­ãî èëè ñ íå­ùî. Бî­ãî­âå­òå äà­ëè âëàñòòà íà àðèñ­òî­ê­ðà­òè­òå è êîé­òî ñå îáÿ­âèë ñðå­ùó ñú­ùåñ­ò­âó­âà­ùèÿ ðåä, âúñ­òà­âàë ñðå­ùó âî­ëÿ­òà íà áî­ãî­âå­òå,.. Тà­êà ðå­ëè­ãè­ÿ­òà óê­ðåï­âà­ëà âëàñòòà íà ðî­áî­â­ëà­äåë­öè­òå. Иñò. V êë, 1980, 95.