ОВА̀ЛВАМ, ‑àø, íåñâ.; îâа̀­ëÿì, ‑ÿø, ñâ., ïðåõ. 1. Чðåç âà­ëÿ­íå, òúð­êà­ëÿ­íå ïðà­âÿ íå­ùî äà äî­áèå îâàë­íà, âàë­÷åñ­òà ôîð­ìà. Вàñ­êî ïîå êî­ìà­òà, íî âìåñ­òî äà ÿäå, çà­ïî­÷­íà äà îâàë­âà çà­ëú­öè­òå íà òîï­÷å­òà, äà ãè ìà÷­êà ìåæ­äó îêúð­âà­âå­íè­òå ñè ïðúñ­òè. М. Кþð­ê­÷è­åâ, ВВ, 50. Пî òî­çè íà­÷èí ïðè­ãîò­âè ìíî­æåñ­ò­âî êó­õè ëî­å­íè òîï­÷å­òà, êî­è­òî îâà­ëÿ ìåæ­äó äëà­íè­òå íà ðú­öå­òå ñè äà ñòà­íàò îá­ëè è ãëàä­êè. Еì. Сòà­íåâ, ПЕГ, 42. Дÿ­äî Иöî .. ïðà­âè è äè­ï­ëå­íè ñóä­æó­öè. Нà­ïúë­íè ÷åð­âà­òà ñ ìå­ñî, çà­âúð­æå ãè ñ êà­íàï èëè ñ òúí­êî ëè­êî, ïà ãè îâà­ëÿ, îâà­ëÿ ñ óê­ëà­ãè­ÿ­òà, òà ãè èç­äè­ï­ëè õàð­íî. М. Гå­îð­ãè­åâ, Иçáð. ðàçê., 246.

2. С âà­ëÿ­íå, òúð­êà­ëÿ­íå ïî­ê­ðè­âàì íå­ùî, íÿ­êî­ãî îò âñè÷­êè ñò­ðà­íè ñ íÿ­êàê­âî, îáèêí. ïðà­õî­î­á­ðà­ç­íî, çúð­íåñ­òî èëè òå­÷­íî âå­ùåñ­ò­âî; îâúð­ãàë­âàì, îòúð­êàë­âàì. Сëàä­êè­òå ïå­÷åì â óìå­ðå­íî ãî­ðå­ùà ôóð­íà è îùå òî­ï­ëè ãè îâàë­âà­ìå ñ ïó­ä­ðà çà­õàð. ЖД, 1967, êí. 12, 22. Сú­íî­ãà­äà­òå­ëÿò ðå­÷å ñ ïëà­÷­ëèâ ãëàñ: — ãîñ­ïî­äà­ðþ, íà­ðå­äè äà ìå îâà­ëÿò â êà­ò­ðàí è ïå­ðó­øè­íà, ïо̀ ùå ñúì äî­âî­ëåí. Й. Пî­ïîâ, БНО, 14. Оâàë­âàì êþô­òå­òà â áðà­ø­íî.

3. Рàçã. Иç­öàï­âàì, èç­ìúð­ñÿ­âàì íå­ùî èëè íÿ­êî­ãî, îáèêí. êà­òî ãî âà­ëÿì, îïè­ðàì â íå­ùî íå­÷èñ­òî, îáèêí. ñ ïðàõ, êàë è ïîä. — Хó­áà­âî òó­ï­íà òè íà­øà­òà Сòàí­êà â ïðà­õà, ñâàò­áàð­ñ­êà­òà ѝ ïðå­ìÿ­íà îâà­ëÿ. Сò. Зà­ãîð­÷è­íîâ, ДП, 127. Бðà­òÿ­òà ìè äà­äî­õà òà­çè ÷åð­ãà, êî­ãà­òî ñå æå­íèõ çà Мà­ðèí è àç íå ÿ êî­ëàí­ä­ðÿõ, ìè­ñ­ëåõ ñè — íå­êà ïî­ðàñ­òàò äå­öà­òà, äà íå ÿ îâà­ëÿò. В. Мó­òàô­÷è­å­âà, ЛСВ I, 480. Сàì òîé ñå ïðî­ñ­íà ãðà­ìà­äåí, ëå­ã­íà â ïðà­õà íà çå­ìÿ­òà, / ðó­ñà ñè êî­ñà îâà­ëÿ è ÿ ñúñ ðú­öå çàñ­êó­áà. А. Рàç­ö­âå­ò­íè­êîâ, Иçáð. ïð III (ïðå­âîä), 29. Оâà­ëÿõ äðå­õè­òå ñè ïî ïî­äà.

4. Рàçã. Тúð­êà­ëÿì, âà­ëÿì, âëà­÷à íÿ­êî­ãî ïî çå­ìÿ­òà, îáèêí. ïðè áîé. Дåéñ­ò­âó­âàò èç òúì­íè­òå óëè­öè.., íî ìè­ñ­ëÿ, ÷å ìî­æå è ñ ïî-ìàë­êî ãðó­áîñò. Оá­ðà­ò­íî, ñíî­ùè ïúê ïîç­âî­ëèõ äà ìå îâà­ëÿò êà­òî íî­âàê. Г. Сòî­åâ, Зàâ., 138-139. Нî òðåç­âå­íîñòòà ìó [íà Пà­âåë] âå­ä­íà­ãà ïðè­ïîì­íÿ­øå ..; êàê äíåñ å áèë çàñ­ò­ðå­ëÿí äâó­ê­ðà­ò­íî; âå­ä­íúæ íà ìîñ­òà è ñðåä áîñ­òà­íà â ñú­ùî­òî âðå­ìå; è êàê ãî áÿ­õà îâà­ëÿ­ëè åé òó­êà, íà ïî­äà. Г. Сòî­åâ, ЦЗ, 197. îâàë­âàì ñå, îâà­ëÿì ñå ñòðàä. Рè­áà­òà ñå îâàë­âà â áðà­ø­íî è ëå­êî ñå èç­ïúð­æ­âà â ñãî­ðå­ùå­íèÿ çåõ­òèí. Н. Сî­òè­ðîâ, СК, 366. Вñÿ­êî êþô­òå ñå îâàë­âà ëå­êî â áðà­ø­íî. М. Гà­â­ðè­ëî­âà è äð., ТПХ I è II, 186. Нà­ìî­ê­ðÿ ñå âúâ âî­äà ïàð­÷åí­öå ÷èñò ïà­ìóê,.., îâàë­âà ñå â Дåí­òî­ëîð — äà ïî­å­ìå êîë­êî­òî å âú­ç­ìî­æ­íî ïî­âå­÷å îò ïðà­õà è ñå ïîñ­òà­âÿ.. â äóï­êà­òà íà áîë­íèÿ çúá. БД, 1909, áð. 1, 4.

ОВА̀ЛВАМ СЕ íåñâ.; îâа̀­ëÿì ñå ñâ., íå­ï­ðåõ. 1. Тúð­êà­ëÿì ñå, âà­ëÿì ñå ïî öÿ­ëà­òà ïî­âúð­õ­íîñò íà íå­ùî; îòúð­êà­ëÿì ñå. Зà­ðàí­òà îáà­÷å, êî­ãà­òî Сå­ëÿì­ñú­çúò âè­äÿë ïðåä âðà­ò­íÿ­òà ñè êóï äå­÷óð­ëè­ãà,.., à Вàð­ëà­àì è æå­íà ìó ñú­ã­ëå­äà­ëè, ÷å êîò­êà­òà ñå å îâà­ëÿ­ëà â õà­ëè­ùà­òà èì,.., òå ðàç­á­ðà­ëè èç­âå­ä­íàæ âñè÷­êî. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. VIII, 25.

2. Кà­òî ñå âà­ëÿì, òúð­êà­ëÿì, ïî­ê­ðè­âàì ñå ñ íå­ùî.- Бðåé, ÷å æå­ãà, áðåé, ÷å ïåê! Пî­íà­ñÿ ëè ñå ïî­âå­÷å? Цÿë ÷àñ ïðå­ïóñ­êàõ äî­òóê, äà ñå ðàç­õ­ëà­äÿ è äà ñå îâà­ëÿì â òè­íÿ­òà, òà äà íå ìå õà­ïÿò ìó­õè­òå. П. Бî­áåâ, ГЕ, 62. Еæ­êî ïúê ñå ñâè íà êúë­áî, îâà­ëÿ ñå â øó­ìà­òà è òúé íà­ëå­ïåí ñ ëèñ­òà, çàñ­ïà â åä­íà ÿìè÷­êà äî äú­áà. П. Бî­áåâ, ЗП, 8. Рå­øèø ëè äà õà­ï­íåø, õëå­áå­öúò èç­ñú­õ­íàë, ñè­ðåí­öå­òî ïî­æúë­òÿ­ëî, îâà­ëÿ­ëî ñå â òðî­õè è âëà­ê­íà îò òîð­áà­òà, çàë­öè­òå ïðå­ñÿ­äàò íà ãúð­ëî­òî. О. Вà­ñè­ëåâ, УП, 53.

3. Дè­àë. Иç­öàï­âàì, èç­ìúð­ñÿ­âàì, îìàö­âàì ìíî­ãî äðå­õè­òå ñè, îáèêí. äî­ïè­ðàé­êè ãè íÿ­êú­äå. Нà­ìå­ðè ãî çàñ­ïàë â êðà­êà­òà íà áè­âî­ëè­òå.. — Дå, Мà­éñ­òî­ðå, äå! Я ñòà­âàé, ÷å êà­êúâ­òî ñè ñå îâà­ëÿë, ïðè­ëè­÷àø íà... К. Пåò­êà­íîâ, ОБ, 154-155. — Мà­ìè­íèÿ ìè æåò­âàð, òî­îé! Кà­êúâ ñå å îâà­ëÿë! Нè­ùî, äî­âå­÷åð ùå ñå ïðå­î­á­ëå­÷åì âñè÷­êè. Иë. Вî­ëåí, БХ, 114.