ОВЀН, ìí. îâ­íѝ, ñëåä ÷èñë. ‑à, çâàò. о̀â­í­üî, ì. 1. Мúæ­êè­ÿò åê­çåì­ï­ëÿð, ñà­ìå­öúò ïðè îâ­öå­òå. В òî­âà âðå­ìå îò­êúì íè­çè­íà­òà ñå ïî­êà­çà ñòà­äî îâ­öå, îâ­öå­òå ïðú­ñ­íà­òè, îâåí ãè ãî­íå­øå ïî ïå­òè­òå. Й. Рà­äè÷­êîâ, СР, 30. Оò äîë­íèÿ êðàé íà ñå­ëî­òî ñå çà­äà­äî­õà ñòà­äî îâ­íè. Тÿõ âî­äå­øå åäèí åäúð áÿë îâåí, ñ âè­òè è îñ­ò­ðè ðî­ãà. Иâ. Кà­ðà­íîâ­ñ­êè, Рàçê. I, 148. Дî­ìà­êè­íúò, íà êî­ãî­òî ñå ðà­áî­òè, óãî­ùà­âà õî­ðà­òà ñè ñ íàé-äî­á­ðî­òî, êî­å­òî èìà: êî­ëè îâåí, àã­íå, êî­êîø­êè, òî­÷è áà­íè­öà, íà­ëè­âà ðà­êèÿ. Иâ. Хàä­æèéñ­êè, БДНН I, 37. — Хåé, âèé îâ­íè âè­òî­ðî­ãè / è îâ­÷è­öè òúí­êî­íî­ãè! / Пî-ñêî­ðî ñå íà­ïà­ñå­òå, / ïî-áúð­çî ñå íà­ñè­òå­òå! Еëèí Пå­ëèí, ПБ, 119. Сâîé çâú­íåö íà ÷óæä îâåí íå âúð­æѝ. Пî­ãîâ. П. Р. Сëà­âåé­êîâ, БП II, 108. В ñðàâí. Нå ñå äî­ñå­ùà­õà çà íè­ùî òå [òóð­öè­òå] è ãëå­äà­õà êà­òî îâ­íè èç­çàä ñåë­ñ­êè­òå ïëå­òè­ùà. Д. Тà­ëåâ, И, 426. // Сïåö. Кàñ­ò­ðè­ðà­íî ìúæ­êî æè­âî­ò­íî ïðè îâ­öå­òå.

2. Пðåí. Нå­î­äîáð. Зà ãëó­ïàâ, òúï èëè óïî­ðèò, òâúð­äî­ã­ëàâ ÷î­âåê; îâ­í­üî. Гðè­æ­ëè­âî ñå ïà­çå­øå äà íå ìó ñïî­ìå­íå çà äå­òå­òî — äà íå âúç­áó­äè íÿ­êàê­âà ãëó­ïà­âà æà­ëîñò ó òîÿ îâåí [Гðó­åâ]. Х. Рó­ñåâ, ПЗ, 257. Тîé ïî­ìúë­÷à, çà äà íàä­âèå âú­ç­ìó­ùå­íè­å­òî ñè, îâå­íúò çà­ñ­ëó­æà­âà­øå äâà­äå­ñåò òî­ÿ­ãè íà ãî­ëî, íî íà­ëè áî­è­ëúò áå­øå ãî ïðå­äó­ï­ðå­äèë äà óðå­äè òà­çè ðà­áî­òà, êîë­êî­òî ñå ìî­æå ïî-òè­õî è ïî-íà­áúð­çî. А. Гó­ëÿø­êè, ЗВ, 44.  Гðó­áî. В îá­ðúù. èëè ïîâ­òî­ðå­íî ñ ïðåäë. ñ è êðàò­êî ëè÷. ìåñ­òî­èì. ì ó. Зà èç­ðà­çÿ­âà­íå íà îò­ðè­öà­òåë­íî îò­íî­øå­íèå êúì ìúæ. — Сú­á­ëè­÷àé ñå! — èç­êî­ìàí­äó­âà Вúë­êîâ.. Сòà­ðå­öúò èç­íå­íà­äà­íî ïî­ã­ëå­ä­íà, íå­äî­ó­ìÿ­âàù êàê­âî äà ñú­á­ëè­÷à, íî Лþ­áî ãî óäà­ðè ñ áè­÷à ïî ìî­ê­ðèÿ ãðúá è èç­ðó­ãà: — Сú­á­ëè­÷àé ñå, îâåí! Сú­á­ëè­÷àé ñå ãîë! Х. Рó­ñåâ, ПС, 36. Нå ñà ñúñ­òî­ÿ­íèå äà ìå ïðå­äèç­âè­êàò è ÷åñ­òî äî­ëè­òà­ùè­òå äî óøè­òå ìè øîô­üîð­ñ­êè ïî­ä­ìÿ­òà­íèÿ è ïîä­âèê­âà­íèÿ: — Оâåí! — Тó­ðóê! — Чó­êóí­äóð! Тà­ðàñ, СГ, 31. Мî­ìè­òå, ñêî­÷è­ëè ïðà­âè äà èç­ï­ðà­òÿò ãîñ­òè­òå, çà­øó­ìÿ­õà. Нàñ­òà­íà êðàò­êà ñó­å­ò­íÿ. Сà­äúê äðåç­ãà­âî ïî­âè­øè ãëàñ ñ êà­âà­ëà è ñïðÿ. — Рàç­âà­ëè ñâèð­íÿ­òà, îâå­íà ìó ñ îâåí! — èç­ìúð­ìî­ðè òîé. Х. Рó­ñåâ, ПЗ, 135.

3. Сà­ìî åä., ì. íå­÷­ëå­íó­âà­íî. Аñ­ò­ðîí. Еä­íî îò äâà­íà­äå­ñåò­òå ñúç­âåç­äèÿ íà çî­äè­à­êà, ðàç­ïî­ëî­æå­íî â åê­âà­òî­ðè­à­ë­íèÿ ïî­ÿñ íà çâåç­ä­íî­òî íå­áå è íà­ïî­äî­áÿ­âà­ùî ñ î÷åð­òà­íè­ÿ­òà ñè òî­âà æè­âî­ò­íî. Тå­çè ñúç­âåç­äèÿ ñà 12 íà áðîé è òúé êà­òî ïî­âå­÷å­òî îò òÿõ íî­ñÿò èìå­íà íà æè­âî­ò­íè, ñå íà­ðè­÷àò ñ îá­ùî­òî èìå çî­äè­àê (êðúã íà æè­âî­ò­íè­òå). Тå­çè ñúç­âåç­äèÿ ñà: Оâåí, Тå­ëåö, Бëè­ç­íà­öè... Аñòð. ХI êë, 1964, 28.

4. Сà­ìî åä. В àñ­ò­ðî­ëî­ãè­ÿ­òà — ïúð­âè­ÿò çíàê îò çî­äè­à­êà, çî­äè­ÿ­òà, êî­ÿ­òî îá­õ­âà­ùà ïå­ðè­î­äà 21 ìàðò — 20 àï­ðèë. — Пîä êà­êúâ çíàê ñòå ðî­äå­íè? — Пîä çíà­êà íà "Оâå­íà" ñ âñè÷­êè ïðî­è­ç­òè­÷à­ùè ïî­ñ­ëå­äè­öè. Й. Пî­ïîâ, ЧП, 2. В Пðà­ãà èìà­õ­ìå "ùàñ­òèå", áÿ­õ­ìå ïîä ïî­ê­ðî­âè­òåë­ñ­ò­âî­òî íà çî­äè­à­êàë­íèÿ çíàê "Оâåí". Г. Бå­ëåâ, КВА, 18. // Еä. è ìí. Рàçã. Чî­âåê, ðî­äåí ïîä òî­çè çíàê. Оâ­íè­òå ñà óïî­ðè­òè è àì­áè­öè­î­ç­íè è îáè­ê­íî­âå­íî íà­ï­ðåä­âàò â æè­âî­òà.

5. Иñ­òîð. Сòå­íî­áè­ò­íî ñú­î­ðú­æå­íèå, ïðåä­ñ­òà­â­ëÿ­âà­ùî ìà­ñè­â­íà, çä­ðà­âà ãðå­äà, êðà­ÿò íà êî­ÿ­òî ïî­íÿ­êî­ãà å èç­ðà­áîò­âàí êà­òî îá­êî­âà­íà â æå­ëÿ­çî îâ­íåø­êà ãëà­âà; òà­ðàí. Пî âðå­ìå íà íà­ïà­äå­íè­å­òî ñè ñðå­ùó Сî­ëóí ïðåç 597 ã. ñëà­âÿ­íè­òå ñè ïî­ñ­ëó­æè­ëè ñ ðå­äè­öà âè­äî­âå îá­ñà­ä­íè ìà­øè­íè: êà­ìå­íî­ìå­òà­òåë­íè óðå­äè, ñòå­íî­áè­ò­íè ñú­î­ðú­æå­íèÿ — "îâ­íè", êî­è­òî ïðî­áè­âà­ëè è íàé-çä­ðà­âè­òå ñòå­íè. Иñò. Х è ХI êë, 22.