О̀ВЧИ, ‑à, ‑å è ‑î, ìí. ‑è, ïðèë. 1. Кî­é­òî å íà îâ­öà èëè îò îâ­öà, îâ­öå. Дè­ìî ñêî­÷è, îá­ëå­÷å ïî­òó­ðè­òå ñè,.. Иç­ò­ðè ñå è âëå­çå â ñî­áà­òà äà èç­ïèå ëè­òúð îâ­÷å ìëÿ­êî, êî­å­òî Аë­òú­íà âå­÷å áå­øå íà­äî­è­ëà è ñâà­ðè­ëà. Г. Мà­íîâ, КД, 128-129. Мè­íà­âà­õà ñå­ä­ìè­öè. Нà îáÿä êú­ñ­íè­ÿò ñíÿã çà­ïî÷­âà­øå äà ñå òî­ïè. Иç äâî­ðà ñå ïî­êàç­âà­õà ïå­ò­íà ìî­ê­ðà çå­ìÿ ñ ëÿ­òî­ø­íè îâ­÷è ñëå­äè è ñúñ ñï­ëå­òå­íà òðå­âà. Иâ. Дà­âèä­êîâ, КХ, 18. Тðè äå­íà ñòîè íå­äè­ã­íà­òà áî­ãà­òà­òà òðà­ïå­çà: ñó­øå­íè ñëè­âè ñ îâ­÷å ìå­ñî, ïúð­æå­íî ñúñ çåé­òèí è ïå­÷å­íè ïî­æúë­òå­ëè ÿé­öà. Аë. Кîí­ñ­òàí­òè­íîâ, Сú÷. I, 226. Тîé [Пàð­öà­ëà­íà] öå­ëè­ÿò ìè­ðè­øå­øå íà ãîð­ñ­êè áèë­êè è îâ­÷è òîð, ñÿ­êàø íî­ñå­øå ñúñ ñå­áå ñè è çå­ìÿ­òà ñè. Иë. Вî­ëåí, МДС, 223. Оâ­÷à âúë­íà. Оâ­÷à êî­æà. Оâ­÷à ëîé. Оâ­÷à ïëåø­êà. Оâ­÷è áóò. // Кî­é­òî ñå îò­íà­ñÿ äî îâ­öà­òà êà­òî æè­âî­òèí­ñ­êè âèä. Нà îâ­öå­òå íà­ïà­ä­íà­ëà íÿ­êàê­âà ñè îâ­÷à áî­ëåñò, è òèå çà­áî­ëå­ëå è çàõ­âà­íà­ëå äà ìðàò. П. Хè­òîâ, МП, 134.

2. Кî­é­òî ñå îò­íà­ñÿ äî îâ­öå, ñâúð­çàí å ñ îâ­öå. Тóð­öè­òå áÿ­õà ñâè­ê­íà­ëè íà âðú­ùà­íå îò ëîâ èëè îò ïúò ñ êî­ëè­òå äà çà­äè­ãàò ïî íÿ­êîå è äðó­ãî àã­íå îò ïúð­âî­òî ñðå­ù­íà­òî ñòà­äî.. Оêîë­íè­òå îâ­÷à­ðè ñìè­ðå­íî ïðè­å­ìà­ëè è òî­çè èç­âúí­ðå­äåí îâ­÷è äà­íúê. О. Вà­ñè­ëåâ, ЖБ, 8. Еé îâ­÷î ïî­ëå øè­ðî­êî, / èç íå­ãî ñòà­äî ãî­ëå­ìî, / ïðåä ñòà­äî îâ­÷àð çàñ­âè­ðèë. П. П. Сëà­âå­é­êîâ, КНП, 90. Пî­ðî­äà­òà Оñò Фðè­ç­ëàíä ïúê äà­âà îò 300-400 ëè­ò­ðà ìëÿ­êî íà ãî­äè­íà. Тúé ùî­òî, íà­øà­òà îâ­÷à ïî­ðî­äà å ëî­øà. Бúëã., 1902, áð. 529, 2. // Кî­é­òî ñå ñúñ­òîè îò îâ­öå. Цÿ­ëà­òà ðà­â­íè­íà çà­ïî­÷­íà âå­ñå­ëî äà ñå çå­ëå­íåå è íà­â­ðåä èç íåÿ áëå­ÿò îâ­÷è ñòà­äà ñ íî­âî­ðî­äå­íè àã­íå­òà. Еì. Сòà­íåâ, ЯГ, 69.

3. Кîé­òî å ïðå­ä­íà­ç­íà­÷åí çà îò­ã­ëåæ­äà­íå­òî íà îâ­öå. Нà­á­ëè­çî ñå î÷åð­òà­âà­øå ïðî­äúë­ãî­âà­òà­òà îâ­÷à êî­øà­ðà, ñ ÷àð­äàê îò øó­ìà ïðåä íå­é­íèÿ âõîä. Иâ. Кà­ðà­íîâ­ñ­êè, Рàçê. I, 161. Пî-äî­ëó, îã­ðà­äå­íè ñ áå­ëè êà­ìåí­íè äó­âà­ðè, ñå âèæ­äà­õà íÿ­êîë­êî îâ­÷è ñàè, ñ êà­ìåí­íè ñòå­íè îò­êúì þã. Й. Йîâ­êîâ, ЧКГ, 52. В îâ­÷à­òà ôåð­ìà .. ïî­ëó­÷è­õ­ìå äî­á­ðè ðå­çóë­òà­òè. ОП, 108.

4. Зà ÿñ­òèå, õðà­íè­òå­ëåí ïðî­äóêò, êîë­áàñ è ïîä. — êîé­òî å ïðè­ãîò­âåí îò ìå­ñî èëè ìëÿ­êî íà îâ­öà. Рàç­äà­äå è òóê Лà­çàð ïî íÿ­êîÿ ïà­ðà — äà ñå çíàé, ÷å æè­òî­òî å êó­ïå­íî, ñå­ò­íå òå ñ Тðúï­êî ÿäî­õà ìå­êà ñåë­ñ­êà áà­íè­öà ñ îâ­÷å êè­ñå­ëî ìëÿ­êî. Д. Тà­ëåâ, ПК, 358. Сëåä åäèí ÷àñ íà ñòî­ëà ñå ïî­ÿ­âè­ëå:.., ïå­÷å­íà êî­êîø­êà, ïúð­æå­íè ÿé­öà, êî­è­òî áè­ëå íà­ðú­ñå­íè ñ îâ­÷î ñè­ðå­íå, êå­ñå­ëî ìëÿ­êî. Л. Кà­ðà­âå­ëîâ, Сú÷. II, 90. Пî­ïà­ðà­òà áå­øå ñ èç­âà­ðà è îâ­÷å ìà­ñ­ëî — ðÿ­äúê ðàç­êîø çà äå­öà, ñâè­ê­íà­ëè äà çà­êóñ­âàò ñà­ìî õëÿá è ÷åð­âåí ïè­ïåð. Д. Дè­ìîâ, Т, 267. Оâ­÷à ïúñ­òúð­ìà. Оâ­÷à ÿõ­íèÿ. Оâ­÷è êóð­áàí.

5. Зà äðå­õà, øàï­êà è ïîä. — êîé­òî å èç­ðà­áî­òåí îò êî­æà­òà èëè âúë­íà­òà íà îâ­öà; îâ­íåø­êè. Мàë­êî ïî-êú­ñ­íî Рàø­êî Кëèí­êà­òà íà­äÿ­íà îâ­÷èÿ ñè êî­æóõ,.., íà­ðà­ìè äå­áå­ëà äðå­íî­âè­öà è èç­ëå­çå íà îä­ðèí­ñ­êèÿ ïúò. К. Пåò­êà­íîâ, ЗëЗ, 71. Дÿ­äî Иâàí ïî­÷ó­êà íà âðà­òà­òà, îò­âî­ðè ÿ è êà­òî ñíå­ìà­øå îâ­÷èÿ ñè êàë­ïàê, ïîç­ä­ðà­âè: — Дî­áúð òè äåí, êìå­òå. Сò. Мàð­êîâ, ДБ, 32. Еäèí ÷î­âåê â òóð­ñ­êè äðå­õè ñ îâ­÷à øàï­êà íà ãëà­âà è ñ âúç­ï­ðå­ò­íà­òè ðú­êà­âè, ãè ïî­ñ­ðå­ù­íà. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. VI, 188-189.

6. Пðåí. Зà ÷î­âåê, ÷î­âåø­êè õà­ðàê­òåð, ïî­âå­äå­íèå, ÷óâ­ñ­ò­âî è ïîä. — êîé­òî å êðî­òúê, ñìè­ðåí èëè ïî­êî­ðåí, íå­ñà­ìîñ­òî­ÿ­òå­ëåí äî ãëó­ïîñò, êîé­òî å êà­òî îâ­öà; îâ­÷å­äó­øåí. Нå­êà îùå îò­ñå­ãà ïðè­âè­ê­íàò íà äðúç­êîñò è äÿ­âîë­ùè­íà, çà äà íå ñå ïîä­äà­âàò ëå­ñ­íî íà ïî­ä­ëå­öè­òå è øàð­ëà­òà­íè­òå, íà êî­è­òî îáè­ê­íî­âå­íî ñòà­âàò æåð­ò­âà òè­õè­òå, íðàâ­ñ­ò­âå­íè­òå è îâ­÷è­òå íà­òó­ðè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. IХ, 52. Нà­ìåñ­òî íîæ è ïðî­òåñ­òè — íå­æ­íè ïî­ãëå­äè è îâ­÷à ïî­êîð­íîñò. Г. Сòà­ìà­òîâ, Рàçê. I, 75. Нå êà­ðàé ìó ñà, êà­çà­ëà íå­æ­íà­òà ðî­äè‑

òåë­íè­öà è ïî­ã­ëå­ä­íà­ëà êúì ñâî­å­òî äå­òå ñ îâ­÷î óìè­ëå­íèå. Л. Кà­ðà­âå­ëîâ, Сú÷. VII, 60. Нÿ­ìà­øå íè­êàê­âî âúë­íå­íèå â ãëà­ñà ìó, íè­òî â î÷è­òå ìó. Тî­âà áÿ­õà ïî­ç­íà­òè­òå îñ­ò­ðè, òúì­íè è ïðî­íèç­âà­ùè î÷è.. áåç îâ­÷à­òà ïî­êîð­íîñò íà âëþ­áå­íè­òå ѝ ñú­ê­ëà­ñ­íè­öè. Д. Дè­ìîâ, Т, 8. Пðè­å­ìè ñúð­öå ëåâ­ñ­êî è âúð­âè äåð­ç­íî­âåí­î.. Нå ìî­æå äà çå­ìå ñúð­öå ëåâ­ñ­êî, êîé­òî èìà îâ­÷å ñúð­öå. ВУХБ (ïðå­âîä), 57. Нå êàç­âàõ ëè âè, ÷å íàé-ïî­ñ­ëå àç òðÿá­âà çà âñè÷­êè âè äà ñå ãðè­æà! — Кàê­âî áúë­íó­âà òàÿ îâ­÷à ãëà­âà? Н. Бîí­÷åâ, Р (ïðå­âîä), 18. Оâ­÷å ðà­â­íî­äó­øèå.

6. Кà­òî ñúù. îâ­÷å è îâ­÷î ñð. Мå­ñî îò îâ­öà; îâ­íåø­êî. Гî­âåæ­äî­òî ìå­ñî å òúì­íî­÷åð­âå­íî, îâ­÷å­òî ñâå­ò­ëî­÷åð­âå­íî, à ìå­ñî­òî íà ðè­áà­òà å áÿ­ëî. ИЗ 1874-1881, 1882, 46. Оâ­÷å çà­äó­øå­íî. Оâ­÷å ñ îðèç. Оâ­÷å ïå­÷å­íî.

> Оâ­÷à êóïåë1. Дè­àë. Дúë­áîê âèð, â êîé­òî ñå êú­ïÿò îâ­öå­òå ïðå­äè ñò­ðè­ãà­íå. Оâ­÷à (îâ­÷è) êóïåë2 (êú­ïàë­íè­öà). Оñ­òàð. Кíèæ. Сïî­ðåä Сâå­òî­òî ïè­ñà­íèå âèð â ãðàä Еðó­ñà­ëèì, êú­äå­òî ñà ñå êú­ïå­ëè îâ­öå­òå è Иè­ñóñ Хðèñ­òîñ å èç­âúð­ø­âàë ÷ó­äå­ñà. Иè­ñóñ èç­öå­ðÿ­âà ðàç­ñ­ëà­áå­íèÿ íà îâ­÷à­òà êú­ïàë­íè­öà. Н. Мè­õàé­ëîâ­ñ­êè, ССИ (ïðå­âîä), 119. А îâ­÷è­ÿò êó­ïåë äî ñâå­òà ñâå­òèõ å äî òà­êà­âà ñòå­ïåí ïðå­ñú­õ­íàë, ùî­òî ñúâ­ñåì íå ëè­÷è äà å áè­ëà â íå­ãî, êî­ãà­òî è äà å âî­äà. С, 1872, áð. 34, 270. Оâ­÷à îïàø­êà. Дè­àë. Рàñ­òå­íè­å­òî ëî­ïåí. Нà­á­ëè­çî ñòúð­÷àò âè­ñî­êè îâ­÷è îïàø­êè ñ åä­ðè æúë­òè öâå­òî­âå. Й. Йîâ­êîâ, АМГ, 139. Бðå­ãúò ëè áå­øå äðóã, âî­äà­òà ëè áå­øå èç­òú­íÿ­ëà,.., îâ­÷à­òà îïàø­êà ëè áå­øå ñòà­íà­ëà õè­ëà­âà èëè òîé áå­øå äðóã? К. Кî­ëåâ, М, 86. Оâ­÷å ðó­íî. Дè­àë. Рàñ­òå­íè­å­òî ïî­òàé­íè­÷å. Оâ­÷è äÿ­âîë. Дè­àë. Бî­ëåñòòà ñè­íÿ ïúï­êà; ëî­øà ïúï­êà, ïðèø­êà. Оâ­÷è êè­ñå­ëåö. Дè­àë. Рàñ­òå­íè­å­òî ëà­ïàä; ùà­âåë, êè­ñåë ùà­âåë. Оâ­÷è êî­ðåí. Дè­àë. Рàñ­òå­íè­å­òî çà­íî­âåö. Оâ­÷è íîñ. Дè­àë. Вèä ãú­áà. И äå­öà­òà ñêè­òà­õà èç ãî­ðà­òà.. И íî­ñå­õà êî­ø­íè­öè ãú­áè, òà âà­ðÿ­õ­ìå ÷îð­áà îò ñúð­íå­íè ðî­ãà÷­êè, îâ­÷è íîñ è ìà­ñ­ëîâ­êè. А. Дîí­÷åâ, ВР, 234. Оâ­÷è ïîð­òè (âðà­òà). Оñ­òàð. Кíèæ. Сïî­ðåä Сâå­òî­òî ïè­ñà­íèå — ïîð­òè­òå íà ãðàä Еðó­ñà­ëèì, ïðåç êî­è­òî å âëÿ­çúë Иè­ñóñ Хðèñ­òîñ.

Вúëê â îâ­÷à êî­æà. Пðè­ê­ðèò, ëîø ÷î­âåê, ïðè­ê­ðèò âðàã. Жàë ìè áå­øå çà áàé Яíè. Зíà­å­õà, ÷å ñå ïðåñ­ò­ðó­âà, ÷å å âúëê â îâ­÷à êî­æà, íî íå ìî­æå­õà äà òúð­ïÿò òî­çè íå­ãîâ òðî­ãà­òå­ëåí ãëàñ. П. Сòú­ïîâ, ЧОТ, 112. Иñ­êà­òå ñúä? Иñ­êà­òå àä­âî­êà­òè? Иñ­êà­òå âúë­öè â îâ­÷è êî­æè? Й. Йîâ­êîâ, ПГ, 64.