ПА̀ТЕРИЦА æ. 1. Иç­ðà­áî­òå­íî îò äúð­âî ïðè­ñïî­ñîá­ëå­íèå ñ êú­ñà íà­ï­ðå­÷­íà ÷àñò â ãîð­íèÿ êðàé çà îïî­ðà ïîä ìè­ø­íè­öà­òà, êî­ÿ­òî èç­ïîë­çó­âàò õî­ðà ñ áîë­íè êðà­êà èëè èí­âà­ëè­äè, çà äà ñå ïðèä­âèæ­âàò. Бàñ­òó­íè­òå è ïà­òå­ðè­öè­òå, çà­êî­âà­íè íà áðÿñ­òà ïðåä áà­íÿ­òà, áÿ­õà íàé-óáå­äè­òåë­íà­òà ðå­ê­ëà­ìà çà ëå­÷å­á­íîñòòà ѝ. Чó­äî­ìèð, Иçáð. ïð, 172. Тÿ ðàç­ïðà­âÿ­øå íå­ùî çà ñè­íà è ñíà­õà ñè. Сè­íúò ñå âúð­íàë îò Оòå­÷åñ­ò­âå­íà­òà âîé­íà áåç êðàê, ñ ïà­òå­ðè­öè. Еì. Мà­íîâ, ДСР, 456. — Вèæ­äàø ëè îí­çè ñ ïà­òå­ðè­öè­òå — ñ åäèí êðàê å îñ­òà­íàë. В. Нåø­êîâ, Н, 167. Сå­ãà íå ñà­ìî ÷å çàõ­âúð­ëèõ ïà­òå­ðè­öè­òå, íî è áàñ­òó­íúò ìè ñòà­íà íå­ïî­ò­ðå­áåí. СП, 1958, áð. 150, 2.

2. Рàçã. Сïå­öè­à­ë­íî èç­ðà­áî­òå­íà òî­ÿ­ãà çà ïîä­ïè­ðà­íå ïðè õî­äå­íå, îáèêí. ñ èç­âè­òà óê­ðà­ñå­íà äðúæ­êà; áàñ­òóí. Дâå­òå ìó ðú­öå ñå îïè­ðà­õà íà ïà­òå­ðè­öà­òà, çà äà êðå­ïÿò ñëà­áî­òî ìó òÿ­ëî. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХIV, 136. Иç­ï­ðà­âåí íà ìåã­äà­íÿ äî ÷åð­ê­âà­òà, ñëî­æèë ðú­öå íà ïà­òå­ðè­öà­òà ñè, òîé áå­øå íà­á­ëþ­äà­âàë îò­äà­ëå÷ âñè÷­êî. Й. Йîâ­êîâ, Ж 1945, 132. Нà ñâàò­áà­òà íà äú­ùå­ðÿ ñè Яíà òîé ïðè­ñúñ­ò­âó­âà ñ ïà­òå­ðè­öà â ðú­êà, îñ­ëå­ïÿë âå­÷å íà­ïúë­íî. Иâ. Уí­ä­æè­åâ, ВЛ, 37.

3. Оñ­òàð. Жå­çúë, îáèêí. êà­òî ñèì­âîë íà äó­õî­â­íà âëàñò. Еòî çà­äà­âàò ñå êúì ìå­íå èãó­ìå­íúò è åïèñ­êî­ïúò ñúñ ñâî­è­òå äúë­ãè ïà­òå­ðè­öè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХV, 49. Щå ñå ïîõ­âà­ëè íà ïà­ò­ðè­êà­òà â Цà­ðè­ã­ðàä, ÷å â åïàð­õè­ÿ­òà ìó ñå ñòðî­ÿò öúð­ê­âè, ñå­ò­íå ùå äî­é­äå äà íè îñ­âå­òè öúð­ê­âà­òà è íèå ùå ïî­ç­ëà­òèì ïà­òå­ðè­öà­òà ìó. Д. Тà­ëåâ, ЖС, 128. Сàì Мî­õà­ìåä ïðè­ñúñ­ò­âó­âà íà òúð­æåñ­ò­âå­íî­òî èç­áè­ðà­íèå íà ïà­ò­ðè­àð­õà è ìó ïî­äà­ðè åä­íà ïà­òå­ðè­öà, îá­êè­÷å­íà ñ äè­à­ìàí­òè, â çíàê íà äâî­é­íà­òà âëàñò, ãðàæ­äàí­ñ­êà è ÷åð­êî­â­íà, ùî áå ïðèç­âàí äà èç­âúð­ø­âà íàä åä­íî­ðîä­öè­òå ñè. С. Бîá­÷åâ, СОИ (ïðå­âîä), 72. Сè÷­êè­òå ñå ñú­á­ðà­õà íà êî­ëå­ëî,.. ïî­ÿ­âè­õà ñå è êìå­òî­âå­òå: âîé­âî­äà­òà ñ ïà­òå­ðè­öà â ðú­êà­òà, çíàê íà íå­ãî­âî äîñ­òîéí­ñ­ò­âî. Н. Бîí­÷åâ, ТБ (ïðå­âîä), 27.

4. Оñ­òàð. è äè­àë. Сëåä­âà­ùè­ÿò äåí ñëåä ïðà­ç­íèê íà ñâå­òåö, ïîñ­âå­òåí íà æå­çú­ëà íà ñâå­òå­öà (Н. Гå­ðîâ, РБЯ).

Нà ïà­òå­ðè­öà (ïà­òå­ðè­öè). Рàçã. Нà äðó­ãèÿ äåí íå­ïî­ñ­ðåä­ñ­ò­âå­íî ñëåä èìå­íèÿ äåí íà íÿ­êî­ãî. Нà ñó­ò­ðèí­òà, êàê­òî âè­íà­ãè ñëåä òî­çè ïðà­ç­íèê .. ñå­äÿõ íà ìèí­äå­ðà è ïðå­ìè­ñ­ëÿõ ìà­õ­ìóð­ëó­êà ñè. А â ñëóæ­áà­òà ñå îáà­äèõ, ÷å ñúì áî­ëåí îò ãðèï. .. Нà ïà­òå­ðè­öà íå ïðè­å­ìàì. Д. Дó­á­ëåâ, ПП, 47. Иç­êà­ðà áàé Иâàí è Сòå­ôà­íîâ­äåí íà ñå­ëî. Дî­è­ç­êó­ñó­ðè ãî è íà äðó­ãèÿ äåí "íà ïà­òå­ðè­öè" ñ ãðå­ÿ­íà ðà­êèÿ ó Сòåô­÷î Фàé­äà­òà. ВН, 1953, áð. 307, 2. С ïà­òå­ðè­öà äà òðú­ã­íåø. Вúâ 2 è 3 ë. Рàçã. Дà ñòà­íåø ñà­êàò, äà íå ìî­æåø äà õî­äèø.

— Гð. ðá­ôå­ñύôóá. — Дðó­ãè (äè­àë.) ôîð­ìè:  ï а̀ ò å ð è ã à,  ï а̀ ò å ð è ê à.