ПА̀ША æ. 1. Сà­ìî åä. Пà­ñå­íå, õðà­íå­íå ñ òðå­âà, êî­ÿ­òî äî­áè­òúê, æè­âî­ò­íè êú­ñàò ñ óñ­òà îò ìÿñ­òî­òî, êú­äå­òî ðàñ­òå. — Хàé­äå ñå­ãà.., ñòÿ­ãàé ñè öúð­âóë­êè­òå! Щå èäåø äà îò­êà­ðàø íà ïà­øà âî­ëîâ­öè­òå. А. Кà­ðà­ëèé­÷åâ, ПС III, 105. Пî íå­ðà­â­íèÿ ïúò êðàé ðå­êà­òà ñå äè­ãà­øå îá­ëàê ïðàõ îò ñåë­ñ­êà­òà ÷åð­äà, êî­ÿ­òî ñå ïðè­áè­ðà­øå ñëåä äíå­â­íà­òà ïà­øà. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, ОХ I, 29. Пî ðà­â­íè­íè­òå è õúë­ìè­ùà­òà .. çðå­ÿò â ãî­ëÿ­ìî èçî­áè­ëèå âñÿ­êàê­âè ïëî­äî­âå, õëå­áî­ðî­ä­íè òðå­âè è òðå­âè, äî­á­ðè çà ïà­øà. Д. Тà­ëåâ, С II, 197. Нà ïðú­òî­âå­òå íå áÿ­õà çíà­ìå­íà, à âàï­öà­íè äúñ­êè ñ íàä­ïèñ: Зà­á­ðà­íå­íà å ïà­øà­òà! Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХVII, 40. Сè÷­êî å æè­âî è çäðà­âî, / ñè÷­êà å

ñòî­êà âå­ñå­ëà, / ñè÷­êî íà ïà­øà òðú­ã­íà­ëî... П. П. Сëà­âåé­êîâ, КНП, 86. Нà­ñ­ðå­ùà â ñå­ëî­òî çà­ïóø­âàò îã­í­üî­âå, / îò ïà­øà ñå âðú­ùàò ñòà­äà­òà. Еë. Бà­ã­ðÿ­íà, ПЗ, 41. // Сú­áè­ðà­íå îò ï÷å­ëè­òå íà íåê­òàð è ñî­êî­âå îò òðå­âè, öâå­òÿ è áèë­êè çà ïðå­ðà­áîò­âà­íå­òî èì â ìåä, âî­ñúê è äð. Зà­ùî íå­æ­íî­òî õâúð­êà­íå ïî öâå­òÿ­òà ñå íà­ðè­÷à "ïà­øà", êî­ãà­òî ï÷å­ëà­òà, êàê­òî ñå çíàå, íè­òî å îâ­öà, íè­òî ãî­âå­äî. О. Вà­ñè­ëåâ, СáСò, 23.

2. Тðå­âà, êî­ÿ­òî äî­áè­òú­êúò ïà­ñå. Тàÿ ñòðà­íà íà ñêëî­íà å ïî­ê­ðè­òà ñ áî­ãà­òà ïà­øà, íèå ñòú­ïÿ­ìå ïî ðàç­êî­ø­íà ïîñ­òåë­êà îò ðî­ñ­íà òðå­âà. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХV, 78. Тî­âà ñå­ëè­ùå å íî­âî .. И çå­ìÿ­òà ìó å õó­áà­âà, è îêî­ëî ñêå­ëÿ­òà ñå íà­ìè­ðà ðà­áî­òà, è ïà­øà­òà ìó å áî­ãà­òà. П. Рî­ñåí, ВПШ, 132-133. Сòà­ðè­ÿò åëåí ñëè­çà­øå äî ñà­ìè­òå êà­ìå­íî­âú­ã­ëå­íè ìè­íè. Тàì áå­øå òî­ï­ëî è ñå íà­ìè­ðà­øå îáèë­íà ïà­øà. Еì. Сòà­íåâ, ПЕГ, 19. // Тðå­âè, öâå­òÿ è áèë­êè, îò êî­è­òî ï÷å­ëè­òå ñú­áè­ðàò íåê­òàð è ñî­êî­âå çà ïðå­ðà­áîò­âà­íå â ìåä, âî­ñúê è äð. Оñî­áå­íî èí­òå­ðå­ñ­íî å êàê ï÷å­ëè­òå íà­ìè­ðàò èç­òî­÷­íè­öè íà íåê­òàð, êàê ñú­î­á­ùà­âàò íà äðó­ãè­òå ÷ëå­íî­âå íà ñå­ìåéñ­ò­âî­òî çà íà­ìå­ðå­íà­òà ïà­øà. Б. Бè­æåâ, СП, 42-43. Нå­ï­ðå­êú­ñ­íà­òî ìåñ­òå­øå êî­øå­ðè­òå, âñå âè­êà­øå, ÷å êúì Вúð­øåö è Зãî­ðè­ã­ðàä èìà­ëî ïî­âå­÷å ïà­øà. Й. Рà­äè÷­êîâ, СР, 20.

3. Мÿñ­òî, ïðîñ­ò­ðàí­ñ­ò­âî, ïî­ê­ðè­òî, îá­ðà­ñ­ëî ñ òðå­âà, êú­äå­òî ïà­ñå äî­áè­òú­êúò; ïà­ñè­ùå, ïàñ­áè­ùå. Дà­ëå­êî íà­î­êî­ëî .. ñå ïðîñ­òè­ðà­õà íè­âè, ëè­âà­äè, ëî­çÿ, ïà­øè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХIV, 88. Шè­ðî­êè­òå èì ïà­øè âñÿ­êî­ãà áè­ëè ïúë­íè ñ ðà­ç­ëè­÷­íè ñòà­äà îò äî­ìà­ø­íè æè­âî­ò­íè. Д. Вî­é­íè­êîâ, КБИ, 15. Оâ­öè­òå ñà ìíî­ãî ïî­ëå­ç­íè çà çåì­ëå­äå­ëå­öà, íî ñà­ìî òàì ìî­ãàò äà ñà âú­äÿò è õðà­íÿò, äå­òî èìà äîñ­òà òðå­âà è äå­òî ïàñ­áè­ùà­òà (ïà­øè­òå) íå ñà ìî­÷óð­ëè­âè. Сòóï., 1875, áð. 4, 30. Зà­ï­ðà­âè Сòî­ÿí, çà­ã­ðà­äè / êðàé áå­ëè Дó­íàâ áà­÷èè / .. / è âà­ê­ëî ñòà­äî ïîä­êà­ðà, / èç òèÿ ïà­øè øè­ðî­êè. Чè­÷î Сòî­ÿí, ЧК, 122.

      ПАША̀, ìí. ïà­øѝ è (äè­àë.) ïà­øо̀­âå, ì. 1. Пî­÷å­ò­íà òè­ò­ëà íà âèñ­øå âî­å­í­íî ëè­öå èëè ãðàæ­äàí­ñ­êè ÷è­íî­â­íèê, àä­ìè­íèñ­ò­ðà­òè­âåí óï­ðà­âè­òåë íà îá­ëàñò â Оñ­ìàí­ñ­êà­òà èì­ïå­ðèÿ, â Еãè­ïåò è íÿ­êîè äðó­ãè ìþ­ñþë­ìàí­ñ­êè ñòðà­íè. Вå­çè­ðè­òå íî­ñå­õà òè­ò­ëà­òà ïà­øà. ДЗОИ I (ïðå­âîä), 59.

2. Лè­öå ñ òà­êà­âà òè­ò­ëà. Шåñ­òè­ìà ïà­øè ìè­íà­ëè ñ âî­éñ­êè­òå ñè ïðåç Рî­äî­ïè­òå è ïî­òóð­÷è­ëè åä­íà ÷àñò îò ðî­äîï­ñ­êî­òî íà­ñå­ëå­íèå. Б. Пå­íåâ, НБВ, 34. Зàä äî­ìà­êè­íà .. ñòúð­÷å­øå âè­ñî­êî ñè­âè­ÿò êà­âà­ëå­ðèéñ­êè êàë­ïàê íà ïà­øà­òà íà äè­âè­çè­ÿ­òà. Д. Тà­ëåâ, ГЧ, 397. В êðú­÷­ìà­òà âëè­çà­øå êà­òî íÿ­êà­êúâ ïà­øà, ñÿ­äà­øå è ÷à­êà­øå äà ãî çà­ïè­òàò çà ïî­ëè­òè­êà­òà. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, Иçáð. ñú÷. II, 423. — Щå ãè áèÿ, çåð, ùî ùå ãè æà­ëÿ, îíè ùî òúð­ñÿò äà ñå ðàæ­äàò õàé­âà­íè? .. Дà ñà ñå ðî­äè­ëè ïà­øî­âå ïî Сòàì­áóë — îò­âúð­íà ìè áàå Гå­òî. М. Гå­îð­ãè­åâ, Иçáð. ðàçê., 149. Нàâ­ñÿ­êú­äå â îá­ëàñ­òè­òå âúñ­òà­íà­õà íå­çà­âè­ñè­ìè­òå ïà­øè: â Шêî­ä­ðà — Мà­õ­ìóä Бó­øà­ò­ëú.., âúâ Вè­äèí — Пàç­âàí­òî­ã­ëó. Г. Бå­íåâ, БК (ïðå­âîä), 12.

Жè­âåÿ êà­òî ïà­øà. Рàçã. Жè­âåÿ áî­ãà­òî, îõîë­íî, â ðàç­êîø. Кà­òî ïà­øà æè­âåå. Дâàé­ñå­òè­íà ãà­âà­çè âè­äÿõ ñà­ìî â äâî­ðà ìó, êî­íå, ñàë­òà­íàò. В. Мó­òàô­÷è­å­âà, ЛСВ I, 493. <И> íà ïà­øà­òà äæó­âàï äà­âàì. Дè­àë. Сú­î­á­ðà­çè­òå­ëåí, óìåí è ñìåë ñúì è óìåÿ äà ñå çà­ùè­òÿ, äà äî­êà­æà óáå­äè­òåë­íî, ÷å ñúì ïðàâ.