ПЕКА̀1, ïѐ­÷åø, ìèí. ñâ. ïѐ­êîõ, ïѐ­÷å, ïðè÷. ìèí. ñâ. äå­ÿò. ïѐ­êúë, ‑êëà, ‑êëî, ìí. ‑êëè, ïðè÷. ìèí. ñòðàä. ïѐ­÷åí, ñâ., ïðåõ. 1. Гîò­âÿ, ïðè­ãîò­âÿì íÿ­êàê­âà õðà­íà, ïðà­âÿ íå­ùî äà ñòà­íå ãî­ä­íî çà ÿäå­íå, êà­òî ãî ïî­ä­ëà­ãàì íà âúç­äå­éñ­ò­âè­å­òî íà òî­ï­ëè­íà­òà â ïåù, ôóð­íà, ïå÷­êà, íà æà­ðà­âà èëè âúð­õó íà­ãî­ðå­ùå­íà æå­ëÿ­ç­íà ïëî­÷à, êà­ìúê è ïîä. Пúð­âà­òà íè ðà­áî­òà áå­øå äà çà­ïà­ëèì îãúí.. Пå­êî­õ­ìå ëîâ­ä­æèéñ­êè íà­äå­íè÷­êè íà ñà­ìà­òà æàð. Гî­ðÿ­õà ãî­ëå­ìè îã­í­üî­âå. Чå­ò­íè­öè­òå ïå­÷à­õà àã­íå­òà íà øè­øî­âå. А. Кà­ðà­ëèé­÷åâ, С, 18. Сè­íè­òå ñëè­âè âå­÷å ñà îá­ðà­íè, ïå­êàò ãè â ñó­øèë­íÿ­òà. К. Кàë­÷åâ, ПИЖ, 74. — Нàé-íà­ïðåä ùå ïî­÷­íåì äà ïå­÷åì — ðå­ê­ëà áà­áà­òà, — àç âå­÷å íà­ïà­ëèõ ïåù­òà è çà­ìå­ñèõ òåñ­òî­òî. А. Рàç­ö­âå­ò­íè­êîâ, СН (ïðå­âîä), 30. В òà­âè.. ñà ïå­ê­ëè áà­íè­öè, àã­íå­òà èëè ïòè­öè. Л. Пå­ò­ðîâ è äð., БНК, 111. Кëà­äÿ­õà íà áðå­ãà.. áóé­íè îã­í­üî­âå,.., ïå­÷à­õà íà íà­ãî­ðå­ùå­íè ïëî­÷è ðè­áà­òà. Д. Кà­çà­ñîâ, ВП, 52. // Пðåõ. è íåïðåõ. Пðà­âÿ íÿ­êàê­âà õðà­íà, ÿäå­íå äà áú­äå ïðè­ãîò­âå­íî ïî òà­êúâ íà­÷èí. — Сå­ä­íè äà ñå õðà­íèø. Мà­ìè­íè­ÿò õëÿá å ïî-ñëà­äúê. Нåé­íà­òà ïåù ïî-äî­á­ðå ïå­÷å. К. Пåò­êà­íîâ, МЗК, 220.

2. Оá­ðà­áîò­âàì íå­ùî, ïðè­ãîò­âÿì, èç­ðà­áîò­âàì íÿ­êàê­âî èç­äå­ëèå, êà­òî ãî ïî­ä­ëà­ãàì íà âúç­äå­éñ­ò­âè­å­òî íà îãúí, íà ñèë­íà ñó­õà òî­ï­ëè­íà. Чè­÷î Гîð­÷è­ëàí áå çà­åò íå­é­äå íà­âú­ò­ðå â äâî­ðà, îêî­ëî ïåù­òà, êú­äå­òî ïå­÷å­øå ñâî­è­òå ãëè­íå­íè ïðî­è­ç­âå­äå­íèÿ. Еëèí Пå­ëèí, ЯБ, 56.

3. Рàçã. Дî­áè­âàì, ïðî­è­ç­âåæ­äàì íå­ùî, îáèêí. õðà­íè­òå­ëåí ïðî­äóêò ÷ðåç ïðî­äúë­æè­òåë­íî âà­ðå­íå äî ñãúñ­òÿ­âà­íå èëè ÷ðåç äåñ­òè­ëà­öèÿ; âà­ðÿ. Тà­òî.. ãî íÿ­ìà­øå â êú­ùè — îòè­øúë ùå äà å áèë â Цå­ðî­âî äà ïå­÷å ðà­êèÿ. Т. Вëàé­êîâ, Пð. I, 129. Пå­êà ïå­ò­ìåç. Пå­êà êðåì-êà­ðà­ìåë.

4. Пî­ä­ëà­ãàì íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî íà âúç­äåéñ­ò­âè­å­òî íà èç­òî­÷­íèê íà òî­ï­ëè­íà (ñëúí­öå, îãúí è ïîä.), çà äà ãî ñòî­ï­ëÿ, äà ãî çà­ã­ðåÿ. — А!, ñëàä­êî íå­ùî å îãú­íÿò, áàé Тî­äî­ðå, — êà­çà Лÿí­êà­òà, êà­òî âñå ïî­âå­÷å ïå­÷å­øå ðú­öå­òå ñè. Й. Йîâ­êîâ, ЖС, 107. В ñòó­äå­íè­òå äíè êîò­êà­òà ëÿ­ãà íà ïàð­íî­òî è ïå­÷å êî­ðåì­÷å­òî ñè.  Оáð. Сè­íè­òå òè­õè åñåí­íè âî­äè áÿ­õà íà­ìà­ëå­ëè ìíî­ãî è ðå­êà­òà áå ïëèò­êà — êà­ìú­íè­òå èç íåÿ ïå­÷à­õà ãðúá íà ñëúí­öå­òî. Иë. Вî­ëåí, НС, 67. // Сòåñí. Пî­ä­ëà­ãàì íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî íà âúç­äåéñ­ò­âè­å­òî íà ñëúí­öå­òî ñ öåë ëå­÷å­íèå. Мà­ìà ѝ êàç­âà ïðåç ëÿ­òî­òî äà ëå­æè íà ñëúí­öå­òî è äà ïå­÷å áîë­íî­òî ìÿñ­òî êîë­êî­òî ñå ìî­æå ïî­âå­÷å. Н. Кà­ðà­ëè­å­âà, ЯЧ, 46. Тóê-òà­ìå ñå âèæ­äàò õî­ðà, êî­è­òî ïå­÷àò ãúð­äè­òå ñè íà ñëúí­öå­òî. Кð. Кþ­ëÿâ­êîâ, СПП, 17.

5. Пðåí. Рàçã. Уðåæ­äàì, ãîò­âÿ, òú­ê­ìÿ. Вàð­íåí­êà­òà ùå ñå å çà­ïè­ëÿ­ëà ïî äèñ­êî­òå­êè­òå, òÿ ñè ïå­÷å äà­ëà­âå­ðè­òå. В. Пëà­ìå­íîâ, ПА, 97.

6. Пðåí. Пî­ä­ëà­ãàì íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî íà âúç­äåéñ­ò­âè­å­òî íà ñè­ëåí îãúí, ãî­ðå­ùè­íà, æà­ðà­âà è ïîä., îáèêí. çà ìú­÷å­íèå, èç­òå­çà­íèå, ïðà­âÿ íÿ­êîé äà èç­ïè­òà áîë­êà îò äåéñ­ò­âè­å­òî íà îãúí, ñèë­íà ãî­ðå­ùè­íà. Мî­æåë [ìà­éñ­òî­ðúò] äà ãè áî­ÿ­äè­ñà ñ òà­êúâ åäèí ÷ó­äîò­âî­ðåí ëàê, òà è â ìî­ðå­òî äà ãè õâúð­ëèø, è íà îãúí äà ãè ïå­÷åø — íè­ùî íÿ­ìà­ëî äà èì ñòà­íå. Сâ. Мèí­êîâ, РТК, 116.  Оáð. — Зà­ùî íå îò­âî­ðè­òå ïðî­çîð­öè­òå, àìè ïå­÷å­òå ïú­ò­íè­öè­òå â òàÿ æå­ãà áå, ìî­ìè­÷å? ВН, 1965, áð. 4305, 4.

7. Пðåí. Рàçã. Иç­ìú÷­âàì, ïðè­òå­ñ­íÿ­âàì íÿ­êî­ãî ñ íÿ­êàê­âî íàñ­òî­é­÷è­âî èñ­êà­íå èëè ñ ïî­âå­äå­íè­å­òî ñè. Кà­òî çå äÿ­äî Хàä­æèÿ çäðà­âà­òà äà êðå­ùè Вåë­÷î è äà ãî ïå­÷å, à Вåë­÷î çå ïî­êîð­íî äà ìó ñå ìî­ëè è äà ñå îò­äóì­âà, äÿ­äî Сëàâ­÷î ñå ïîâ­ñ­ëó­øà ïî-õàð­íî è áåç äà ùå — çå ñòðà­íà­òà íà Вåë­÷à. Т. Вëàé­êîâ, Сú÷. I, 1941, 153. Пå­÷å ìå çà ïà­ðè. Н. Гå­ðîâ, РБЯ IV, 21. ïå­êà ñå ñòðàä. îò ïå­êà (â 4, 5, 6 è 7 çíà÷.). Цå­ëè­ÿò äåí ùå ñå ìå­ñè è ïå­÷å õëÿá. Т. Вëàé­êîâ, Пð. I, 229. Пî õúë­ìèñ­òè­òå þæ­íè ñêëî­íî­âå.. îò­äà­ëå÷ îùå ñå âèæ­äà ïó­øå­êà íà ôóð­íè­òå, äå­òî ñå òî­÷àò è ïå­êàò çíà­ìå­íè­òè­òå.. ãðúí­öè. П. П. Сëà­âåé­êîâ, Сúáð. ñú÷. VI (2), 147. Чóø­êè­òå ñå ïå­êàò, îáåë­âàò ñå è ñå ïî­÷èñ­ò­âàò. Н. Сî­òè­ðîâ, СК, 362. Тëúñ­òè­òå ïðî­äóê­òè ñå ïå­êàò áåç äî­áàâ­êà íà ìà­ç­íè­íà. Л. Пå­ò­ðîâ è äð., БНК, 59.

ПЕКА̀ СЕ íåñâ., íå­ï­ðåõ. 1. Зà õðà­íà, õðà­íè­òå­ëåí ïðî­äóêò — êà­òî ñúì ïîä äå­éñ­ò­âè­å­òî, âúç­äå­éñ­ò­âè­å­òî íà ñèë­íà òî­ï­ëè­íà â ïåù, ôóð­íà èëè íà æå­ðà­âà, âúð­õó íà­ãî­ðå­ùå­íà æå­ëÿ­ç­íà ïëî­÷à, êà­ìúê è ïîä., ñòà­âàì ãî­òîâ, ãî­äåí çà ÿäå­íå. Гåð­ã­üîâ­äåí... Гî­ëÿì äåí.. В ÷óæ­äè­òå ïå­ùè ñå ïå­êàò àã­íå­òà, à â òÿ­õ­íà­òà è õëÿá íÿ­ìà. Ц. Цåð­êîâ­ñ­êè, Сú÷. III, 201. Рàç­ãî­âî­ðúò.. ñå âî­äå­øå âñå îêî­ëî òî­âà ðÿä­êî ñú­áè­òèå — îêî­ëî óëî­âå­íà­òà ñ õè­ëÿ­äè ïðå­ìåæ­äèÿ ãðà­ìà­ä­íà, ñòðà­ø­íà, ÷ó­äî­âè­ù­íà ìðÿ­íà, êî­ÿ­òî îùå ñå ïå­÷å­øå öå­ëè÷­êà âúâ ôóð­íà­òà. Д. Кàë­ôîâ, КР, 44. Пîä âðú­ø­íè­êà, ïîä ïå­ïåë­òà / åä­íà ïî­ãà­÷à áå­ëà / ïå­÷å ñå áà­â­íî ïîä æàð­òà. Т. Хàð­ìàí­ä­æè­åâ, П, 67. ● Оáð. — Вðå­ìå ѝ å íà æå­ãà­òà, õëÿá ñå ïå­÷å ñå­ãà — îò­âúð­íà Лî­çàí. М. Мàð­÷åâ­ñ­êè, П,

189. Лÿ­òî­òî å çà äðó­ãî — ïå­÷å ñå õëÿ­áúò. В. Мó­òàô­÷è­å­âà, ЛСВ II, 538.

2. Сòîÿ, èç­ëà­ãàì ñå ïîä äå­éñ­ò­âè­å­òî íà ëú­÷è­òå è òî­ï­ëè­íà­òà íà ñëúí­öå­òî, íà îãúí è ïîä., îáèêí çà äà ñå òî­ï­ëÿ, çà çà­ãàð èëè ñ öåë ëå­÷å­íèå. Дî÷­êà ñå­äå­øå ïîä ñòðÿ­õà­òà, ïå­÷å­øå ñå íà ïðî­ëå­ò­íî­òî ñëúí­öå. К. Пåò­êà­íîâ, МЗК, 58. Пðî­ëå­òè .. òîé èç­ëè­çà­øå ïðåä âðà­òà­òà, ëÿ­ãà­øå íà íà­ãî­ðå­ùå­íè­òå ïëî­÷è è ñå ïå­÷å­øå öÿë äåí íà ñëúí­öå. Еëèí Пå­ëèí, Сú÷. III, 84. Зíà­å­øå, ÷å âúâ Вàð­íà íà ïëà­æà, ïúê è íà Иñ­êú­ðà, ìú­æå è æå­íè, â áàí­ñ­êè êîñ­òþ­ìè, ñå êú­ïÿò è ïå­êàò íà ñëúí­öå. М. Гðó­áå­ø­ëè­å­âà, ПИУ, 117. Мè­íà­ëî­òî ëÿ­òî ñúì ñå ïå­êúë è ãúð­áúò ìè íå å òîë­êî­âà íå­æåí. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, Иçáð. ñú÷. VIII, 8. Пå­êî­õà ñå íà ïÿ­ñú­êà, ïëó­âà­õà è èã­ðà­õà â ìî­ðå­òî. Г. Уçó­íîâ, НР, 5.

3. Тúð­ïÿ, èç­ïèò­âàì âúð­õó ñå­áå ñè íå­ï­ðè­ÿ­ò­íî­òî âúç­äå­éñ­ò­âèå íà ñèë­íà ãî­ðå­ùè­íà îò ñëúí­÷å­âè ëú­÷è, îãúí è ïîä. Нà­ëè íå å íà íè­âà­òà äà ñå ïå­÷å íà ñëúí­öå­òî, àìè å äî­ìà íà ñÿí­êà? Т. Вëà­é­êîâ, Сú÷. I, 1925, 265. Тå­çè öè­ãà­ðè ñòà­íà­õà ïî­âîä äà ðàç­êà­æà êàê ñà ìå äó­õà­ëè âè­å­ëè­öè­òå ïî êà­çàõ­ñ­êè­òå ñòå­ïè, êàê ñúì ñå ïå­êúë âúð­õó æå­ðà­âà­òà íà àçè­à­ò­ñ­êè­òå ïðè­ïå­öè. Сë. Мà­êå­äîí­ñ­êè, ЕЗС, 132. Пå­÷è ñå îêî­ëî îãú­íÿ, îò ïó­øåê î÷è­òå òè ùå èç­êà­ïÿò, óæ äà ìó ïðè­ãî­äèø, ïúê òî: ëþ­õ­íàë ñå íà­íÿ­êú­äå. П. Тî­äî­ðîâ, Сúáð. ïð II, 229.

4. Пðåí. Рàçã. Тúð­ïÿ, èç­ïèò­âàì ãî­ëå­ìè ìú­êè, ïðè­òå­ñ­íå­íèÿ, íå­ï­ðè­ÿ­ò­íîñ­òè, îáèêí. ïî­ðà­äè ëî­øè, òåæ­êè óñ­ëî­âèÿ, íå­á­ëà­ãî­ï­ðè­ÿ­ò­íà ñðå­äà è ïð. Тå [òå­çè õî­ðà] òèÿ, äå­òî íå ñà â àïà­ðà­òà, âñå êðè­òè­êó­âàò îò­ñ­ò­ðà­íè, âñå ñà ïî-äàë­íî­âè­ä­íè,.. Тó­êà, òó­êà åëà äà ñå ïå­÷åø íà ìî­å­òî ìÿñ­òî... äà âè­äèì êàê­âî ùå ñíå­ñåø! Сò. Дàñ­êà­ëîâ, СЛ, 356. Аêî áúë­ãà­ðè­òå çíà­ÿò íå­ùî çà ìî­ðàâ­ñ­êèÿ íè äî­ãî­âîð, òîë­êî­âà ïî-äî­á­ðå — íå­êà ñå ïå­êàò â áåç­ïî­êîéñ­ò­âà, íå­êà ñå îáúð­ê­âàò! Й. Вúë­÷åâ, СКН, 286.

5. Пðåí. Рàçã. Оáèêí. â 3 ë. Зà ðà­áî­òà èëè çà íå­ùî, êî­å­òî òðÿá­âà äà ñå íà­ï­ðà­âè — óðåæ­äàì ñå, ãîò­âÿ ñå, ñòà­âàì. — Пå­÷å ñå áúë­ãàð­ñ­êà­òà ðà­áî­òà! Вú­ï­ðî­ñúò å âå­÷å íà ìå­ñå­öè è äíè. Пà­ò­ðè­àð­øèÿ ëè ùå áú­äå, åê­çàð­õèÿ ëè, àð­õè­å­ïèñ­êî­ïèÿ ëè — ñâúð­øå­íî å. Цâ. Мèí­êîâ, МЗ, 136. Зàñ­òà­íàë ïðàâ êà­òî âúð­ëè­íà, òîé [ïî­ëè­öà­ÿò Щå­ðþ] íè èç­ã­ëå­äà.. ñòðî­ãî è ïî­äî­ç­ðè­òåë­íî. Сÿ­êàø íà­äóø­âà­øå, ÷å íå­ùî ñå ïå­÷å âú­ò­ðå. И íàé-íà­õàë­íî, ïðîñ­òàø­êè ñå âìú­ê­íà â áà­êàë­íè÷­êà­òà. П. Мè­õàé­ëîâ, МП, 36.

Вà­ðè ãî, ïå­÷è ãî. Рàçã. Оáèêí. çà ÷î­âåê — êî­é­òî íå ñå ïðî­ìå­íÿ, íå ñå ïîä­äà­âà íà íè­êàê­âî âúç­äå­éñ­ò­âèå, êàê­âè­òî è óñè­ëèÿ äà ñå ïî­ëà­ãàò çà òî­âà. Бå­øå íà øêî­ëà.., íî åä­âà ëè ñ íå­ùî ñå å ïðî­ìå­íèë! Вà­ðè ãî, ïå­÷è ãî — âñå ñè å òà­êúâ è ñ õó­áà­âî­òî, è ñ ëî­øî­òî. Б. Оá­ðå­òå­íîâ, С, 67. Кàê­âî äà ãî ïðà­âèø — âà­ðè ãî, ïå­÷è ãî — òî­âà âñå ñè å íà­øè­ÿò Тðàé­÷î... К. Гðî­çåâ, СС, 55. Мî­ìè­÷å­òî ìå ïî­ïè­òà äà­ëè ñúì èçÿë çà­õàð­÷å­òî è ìè ïî­äà­äå îùå åä­íî. Лà­ï­íàõ áó÷­êà­òà, ïî­ã­ëå­ä­íàõ çà­ðàä­âà­íè­òå î÷è íà Аé­øå è ïàê ñè ïî­ìè­ñ­ëèõ: — Вà­ðè ãî, ïå­÷è ãî — äå­òå! Д. Жî­òåâ, ПМИ, 111. Нà åä­íî ñëúí­öå ñå ïå­ê­ëè Рàçã. Иðîí.; Нà åä­íî ñëúí­öå ñè ïå­ê­ëè çà­ä­íè­êà. Рàçã. Гðó­áî. Зà èç­òúê­âà­íå, ïîä­÷åð­òà­âà­íå, ÷å íÿ­êîè íå ñà íè­êàê áëèç­êè, íå ñà ðî­ä­íè­íè. — Нå å äî­òàì ÷óæä: çúë­âà­òà íà íå­ãî­âèÿ äÿ­äî å áè­ëà ñòðè­íà íà ëå­ëÿ­òà íà áà­áà òè. — Нà åä­íî ñëúí­öå ñà ñå ïå­ê­ëè! Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХIХ, 51. Пå­êà äó­øè­öà­òà íà íÿ­êî­ãî. Рàçã. Иç­ìú÷­âàì íÿ­êî­ãî ìíî­ãî, ïî­ä­ëà­ãàì ãî íà ãî­ëå­ìè èç­ïè­òà­íèÿ, ìú­êè, ñòðà­äà­íèÿ. Еä­íà íå­äå­ëÿ ðà­íî-ðà­íî îêà­÷èõ òîð­áè÷­êà­òà íà ðà­ìî è ïî­åõ.. — Дà íå ñå âúð­íåø äà­íî, ãäå­òî ìè ïå­÷åø äó­øè­öà­òà. Оñ­òà­âÿø ìå äà õî­äÿ êà­òî ïà­ðÿ­ñ­íè­öà. Нè­ùî äå, íå ñúì íè ñòà­ðà, íè ãðî­ç­íà... Г. Кðà­åâ, АЗ, 55. Пå­êà íà îãúí (øèø, ðú­æåí) íÿ­êî­ãî. Рàçã. Иç­ìú÷­âàì, èç­òå­çà­âàì íÿ­êî­ãî, ïî­ä­ëà­ãàì ãî íà ãî­ëå­ìè ìú­êè, èç­ïè­òà­íèÿ, ñúç­äà­âàì ìó ãî­ëå­ìè íå­ï­ðè­ÿ­ò­íîñ­òè. — Аêî òå õâà­íàò, íà îãúí äà òå ïå­êàò, íÿì äà ñè! — И äà ìå õâà­íàò íè­ùî íÿ­ìà äà îáà­äÿ! Д. Мàð­÷åâ­ñ­êè, ДВ, 180. — Сâå­êúð­âà­òà ÿ ïå­÷å íà ðú­æåí. Нå­ëè ÿ çíàé­òå Гëà­ó­øè­öà êàê­âà å ëþ­òà. Д. Тà­ëåâ, ПК, 361. Тà­êà íè ðàç­âà­ëè­õà õó­áà­âî­òî ñïî­êîéñ­ò­âèå.., ÷å æè­âè ñ êðå­ìú­öè äà ãè äå­ðåø è íà øèø äà ãè ïå­÷åø, ïàê ùå èì å ìàë­êî. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, Иçáð. ñú÷. II, 427. Пå­êà ñå íà äâà îãú­íÿ. Рàçã. Нà­ìè­ðàì ñå â ìíî­ãî òåæ­êî ïî­ëî­æå­íèå, ïî­ä­ëî­æåí ñúì íà èç­ïè­òà­íèÿ, íå­ï­ðè­ÿ­ò­íîñ­òè îò äâå ñòðà­íè. Тîé [Иêî­íî­ìîâ] ÷åñ­òî ñå ïå­÷å íà äâà îãú­íÿ, â íå­ãî ñå çà­áè­âàò ñòðå­ëè­òå, èç­ï­ðà­ùà­íè îò âñè÷­êè ñòðà­íè. Т. Жå­÷åâ, БВ, 366. — Мî­æå áè íÿ­ìà äà ìè ïî­âÿð­âà­òå, íî òî­âà áå­øå óæà­ñ­íî. Дà ñå ïå­÷åø íà äâà îãú­íÿ.., âè­íà­ãè äà ñè íà­ù­ðåê, çà­ùî­òî è íàé-ìàë­êî­òî ïî­äî­ç­ðå­íèå îò åä­íè­òå èëè îò äðó­ãè­òå ùå òè ñòðó­âà ãëà­âà­òà. В. Нåø­êîâ, Н, 26. Пå­êà ñå íà îãúí (æà­ðà­âà, øèø, ðú­æåí, âú­ã­ëå­íè). Рàçã. Нà­ìè­ðàì, ñå â ìíî­ãî òåæ­êî ïî­ëî­æå­íèå, èìàì ãî­ëå­ìè íå­ï­ðè­ÿ­ò­íîñ­òè, ïî­ä­ëî­æåí ñúì íà ãî­ëå­ìè èç­ïè­òà­íèÿ. Тî­÷­íî ïî òî­âà âðå­ìå ñðå­ù­íàõ åäèí ñâîé çåì­ëÿê — ïðåä­ñå­äà­òåë íà òðó­äî­âà ïðî­è­ç­âî­äè­òåë­íà êî­î­ïå­ðà­öèÿ çà íà­ëú­ìè. Кà­òî ðàç­á­ðà íà êà­êúâ îãúí ñå ïå­êà, ïðå­ä­ëî­æè ìè äà îñ­òà­íà òå­õ­íî­ëîã ïðè òÿõ. Н. Хà­é­òîâ, ПП, 64. Сúä­áà­òà íà Рó­ìå­ëèÿ ùå ñå ðå­øè â Рó­ìå­ëèÿ.. Нå ìî­æåì âçå íèå îò äðó­ãà­äå àêúë, çà­ùî­òî íè­êîé äðóã íå ñå å ïå­êúë íà íà­øèÿ îãúí. В. Мó­òàô­÷è­å­âà, ЛСВ II, 63. Сòà­íå­òå è ïîä­ê­ðå­ïå­òå Пåø­êà­òà. Нà­ëè âèå ãî çà­ñè­ëèõ­òå. Нè­ìà ùå ãî îñ­òà­âè­òå ñå­ãà ñàì äà ñå ïå­÷å íà æà­ðà­âà­òà? С. Йîí­÷åâ, ШД, 14. — Пà ñè ìè­ñ­ëÿ, èíàê ñìå ñè ñâîè, íà åäèí ðú­æåí ñå ïå­÷åì, áàé Дà­âèä­êî... Я ìè êà­æè ðà­òàé ëè ñúì îùå àç... Кð. Гðè­ãî­ðîâ, Н, 89. Яé­öå ìè ñå ïå­÷å <íà çà­ä­íè­êà (ãú­çà, äó­ïå­òî, äèð­íè­êà)>. Пðîñ­òî­íàð. Гðó­áî. Мíî­ãî ñúì ïðè­òå­ñ­íåí îò íå­ùî, êî­å­òî ñòà­âà èëè òðÿá­âà äà ñòà­íå âå­ä­íà­ãà, áúð­çî. Пî èñ­òî­ðèÿ èç­äúð­æàë! .. И ïî ãå­î­ãðà­ôèÿ. Аìà ïî àë­ãå­á­ðà­òà çà­ãà­çèë íà ïè­ñ­ìå­íèÿ, òà íà óñ­ò­íèÿ ñå­ãà ìó ñå ïå­÷å ÿé­öå. Сò.

Дàñ­êà­ëîâ, ЗС, 24. Дÿ­äî Гðî­çþ Кðà­åâ, åäèí îò ïúð­âè­òå áî­ãà­òà­øè, êà­çà ìè òà­êà: ÷å íà ãú­çà ìó ÿé­öå ñå ïå­÷à­ëî, à íà­çè íè ñúð­áÿ­ëî, òà ó÷è­ëè­ùå ïðà­âèì. М. Кúí­÷åâ, В, 211.

      ПЕКА̀2, ïѐ­÷åø, ìèí. ñâ. ïѐ­êîõ, ïѐ­÷å, ïðè÷. ìèí. ñâ. äå­ÿò. ïѐ­êúë, ‑êëà, ‑êëî, ìí. ‑êëè, ñâ. 1. Нå­ï­ðåõ. Зà ñëúí­öå, îãúí — èç­ëú÷­âàì ñèë­íà òî­ï­ëè­íà è ñâå­ò­ëè­íà. Сëúí­öå­òî áå­øå ñå èç­äè­ã­íà­ëî íà ñðå­äà­òà íà òî­âà òúì­íî è çëî­âå­ùî íå­áå è ïå­÷å­øå óæà­ñ­íî. Еëèí Пå­ëèí, ЯБЛ, 85. Оò­êúì õúë­ìà èäå ñòè­õèé­íè­ÿò øóì íà áîÿ. Нî òóê ñëúí­öå­òî ñÿ­êàø ïî-ÿð­êî ïå­÷å. Й. Йîâ­êîâ, Рàçê. I, 93. Еä­âà ìè­íà­âà­øå ïëà­ä­íå è ñëúí­öå­òî, îò­íî­âî ðàç­êú­ñà­ëî òúì­íè­òå îá­ëà­öè, íå­òúð­ïè­ìî è îñ­ëå­ïè­òåë­íî ïå­÷å­øå. Сò. Дè­÷åâ, ЗС II, 59. Зà íå­ùàñ­òèå îãú­íÿò ïå­÷å­øå òú­ê­ìî îò ñòðà­íà­òà, îò êî­ÿ­òî áå­øå äæå­áúò ñ ìà­ñ­ëî­òî. Г. Бå­ëåâ, ПЕМ, 39. Лå­æè þíà­êúò, à íà íå­áå­òî / ñëúí­öå­òî ñï­ðÿ­íî ñúð­äè­òî ïå­÷å. Хð. Бî­òåâ, Сú÷. 1929, 16.

2. Пðåõ. Зà ñëúí­öå, îãúí — ñèë­íî îá­ëú÷­âàì ñ òî­ï­ëè­íà íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî; ãðåÿ2, íà­ã­ðÿ­âàì, æà­ðÿ. Цÿë äåí ãè [âî­é­íè­öè­òå] ïå­÷å­øå ñëúí­öå­òî è ÷î­âåê ìî­æå­øå äà ñè ïðåä­ñ­òà­âè êàê­âà æàæ­äà ñà èç­ïèò­âà­ëè. М. Кðå­ìåí, Б, 69. Лè­öå­òî íà Сòàí­êà áå­øå çà­÷åð­âå­íî, êà­òî ÷å áå­øå ÿ ïå­ê­ëî íàé-ñèë­íî­òî ëÿ­ò­íî ñëúí­öå. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, ОХ I, 145. Гðå­äè­òå, èç­ñó­øå­íè îò ñëúí­öå­òî, êî­å­òî ãè å ïå­ê­ëî òîë­êî­âà âå­êà, êà­òî ïà­ä­íà­ëè çà­ïà­ëå­íè â öúð­ê­âà­òà, îá­ðà­çó­âà­ëè ñêî­ðî åä­íî ðà­ç­ðó­øè­òåë­íî îã­íè­ùå. К. Вå­ëè÷­êîâ, ПССú÷. III, 139. Сóë­òà­íà áå ïðè­ñå­ä­íà­ëà ïðåä îã­íè­ùå­òî è çà âòî­ðè ïúò ïî­ðàç­áóò­âà­øå ãëà­â­íè­òå. Оãú­íÿò ïå­÷å­øå ëè­öå­òî ѝ â òî­ï­ëèÿ ìà­éñ­êè äåí. Д. Тà­ëåâ, ПК, 87.

3. Сàìî áåçë. ïå­÷å Иìà, óñå­ùà ñå ñèë­íà òî­ï­ëè­íà, ãî­ðå­ùè­íà. — Аô­ðè­êàí­ñ­êè ãî­ðå­ùè­íè, ãîñ­ïî­äè­íå! — Пå­÷å ñòðà­ø­íî, òðÿá­âà äà âà­ëè — îò­ãî­âî­ðè ïú­ò­íè­êúò. Иâ. Вà­çîâ, ЗП, 30. Зà ïúð­âèÿ åòàæ âè­íà­ãè ñå ïëà­ùà ïî-âè­ñîê íà­åì. Тàì è ïî âðå­ìå íà ãî­ëå­ìè­òå ëå­ò­íè æå­ãè íå ïå­÷å òîë­êî­âà ñèë­íî. Т. Кþ­ðà­íîâ, АП, 16. Сâè­ëè ñìå ñå íà êðà­âàé îêî­ëî îã­íè­ùå­òî è óæ ñïèì. Сïè ëè ñå: îò­ï­ðåä ïå­÷å, îò­çàä ñå­÷å. П. Рî­ñåí, ВПШ, 89.