БЛЍЗЪК, -çêà, -çêî, ìí. -çêè, ïðèë. 1. Кî­é­òî ñå íà­ìè­ðà íà íå­äà­ëå­÷­íî, ìàë­êî ðàç­ñ­òî­ÿ­íèå îò íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî; ñú­ñå­äåí, íå­äà­ëå­÷åí. Пðî­òè­âîï. äà­ëå­÷åí. Мè­ëå­íà îò­êú­ñ­íà êëîí­÷å îò áëèç­êà­òà âúð­áà è áåç äà îò­ãî­âî­ðè çà­êú­ñà ñ íà­âå­äå­íà ãëà­âà ëèñ­òà­òà ìó. Еëèí Пå­ëèí, Сú÷. I, 82. Жå­íè ñå âðú­ùà­õà îò âî­äà, â åäèí áëè­çúê äâîð ñòÿ­ãà­õà ðà­ëî. Й. Йîâ­êîâ, Рàçê. II, 96. Гú­ëú­áè­òå ãó­êàò / â áëèç­êà­òà ãî­ðà. Н. Вàï­öà­ðîâ, Иçáð. ñò, 1946, 105. Бåç äà ùå, òîé ñãú­íà â äæå­áà ñè íÿ­êàê­âî ëèñ­ò­÷å è ãî õâúð­ëè â áëèç­êî­òî êîø­÷å. Д. Кàë­ôîâ, Иçáð. ðàçê., 52. // Зà ðàç­ñ­òî­ÿ­íèå — êðà­òúê, ìà­ëúê. Пî òóð­ñ­êèÿ áðÿã íà áëèç­êî ðàç­ñ­òî­ÿ­íèå ñå ìåð­æå­ëå­å­õà ìàë­êè äúð­âå­íè êî­ëè­áè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. VI, 62.

2. Кî­é­òî íå­ïî­ñ­ðåä­ñ­ò­âå­íî ïðåä­ñ­òîè äà ñòà­íå èëè å ñòà­íàë íå­î­ò­äà­â­íà; ñêî­ðî­øåí. Сòà­ðå­öúò ïðåä­÷óâ­ñ­ò­âó­âà­øå áëèç­êèÿ ñè êðàé, íî ñå óòå­øà­âà­øå ñ ìè­ñúë­òà, ÷å Дðà­ãî­òà .. ùå áú­äå äîñ­òî­åí íå­ãîâ çà­ìåñ­ò­íèê. Й. Йîâ­êîâ, СЛ, 31. Мàë­öè­íà­òà ïú­ò­íè­öè,.., îáàæ­äà­õà, ÷å âñè÷­êî å ìèð­íî â äî­ëè­íà­òà è ÷å íè­êà­êúâ çíàê íÿ­ìà çà áëèç­êî âúñ­òà­íèå... Иâ. Вàçîâ, Сú÷. ХХIII, 121. Зà­äó­õà­òà â çíîé­íèé âúç­äóõ / ñ îã­íå­íè êðè­ëà òðåï­òè — / è çà áëèç­êà æúò­âà òè­õîì / òÿ íà íè­âè­òå øåï­òè. П. П. Сëà­âåé­êîâ, Сúáð. ñú÷. II, 16. Сïî­ìå­íè­òå îò áëèç­êî­òî ìè­íà­ëî íå ñà êà­òî ñïî­ìå­íè­òå îò äå­òèí­ñ­ò­âî­òî. Иâ. Мàð­òè­íîâ, ДТ, 7. В íàé-áëèç­êî áú­äå­ùå âñè÷­êî ùå ñå óðå­äè.

3. Кîé­òî å òÿ­ñ­íî ñâúð­çàí ñ íÿ­êî­ãî ïî ïðî­è­ç­õîä, ÷óâ­ñ­ò­âà, èäåè, èí­òå­ðå­ñè è ïîä.; ïðè­ÿ­òåë­ñ­êè, ñúð­äå­÷åí, èí­òè­ìåí. — Нà­è­ñ­òè­íà — ïðî­äúë­æè Лà­çàð, — íèå ñå­ãà ïî÷­âà­ìå îò íàé-áëèç­êè­òå ñè ëþ­äå... ðî­ä­íè­íè, ïðè­ÿ­òå­ëè, àìà íå­ëè ñè çíàé­ìå, íà ñè÷­êè íè å äî­ø­ëî âå­êå äî ãó­øà îò òóð­ñ­êà óï­ðà­âèÿ è çî­ëó­ìè. Д. Тà­ëåâ, ПК, 561. Сà­ìî íà äâà­ìà áëèç­êè äðó­ãà­ðå áå îò­ê­ðèë òîé ñâî­ÿ­òà òàé­íà îáè÷. Т. Вëàé­êîâ, Сú÷. I, 1925, 194. Сêî­ðî Гóí­êà ñòà­íà ñúâ­ñåì áëèç­êà íà ùàñ­ò­ëè­âî­òî ñå­ìåé­ñ­ò­âî: èìà­õà ÿ êà­òî ñâîÿ. Г. Рàé­÷åâ, ЗК, 215. Сå­ãà ñè ìè áëèç­êà, / ïî-áëèç­êà îò ìàé­êà äî­ðè. Н. Вàï­öà­ðîâ, Иçáð. ñò, 1946, 77. Вå­ä­íà­ãà òå­ëå­ôî­íè­ðà­õà íà áðà­òà íà áúë­ãàð­êà­òà äà äîé­äå â Дðåç­äåí; ïî-áëèç­êè ðî­ä­íè­íè òÿ íÿ­ìà­øå. Аë. Кîí­ñ­òàí­òè­íîâ, БГ, 17. Нÿ­êîë­êî äíè ñëåä íà­÷à­ëî­òî íà âúñ­òà­íè­å­òî â Уí­ãà­ðèÿ çà­ïî­÷­íà­õà äà èç­ê­ëþ÷­âàò ñòó­äåí­òè .. Иç­ê­ëþ­÷è­õà è äâà­ìà íà­øè áëèç­êè ïðè­ÿ­òå­ëè. Г. Дà­íà­è­ëîâ, ДС, 119. // Зà îò­íî­øå­íèÿ, âðúç­êè è ïîä. — êîé­òî ñå îñ­íî­âà­âà íà îá­ù­íîñò, åä­íàê­âîñò â ïðî­è­ç­õîä, ÷óâ­ñ­ò­âà, èäåè, èí­òå­ðå­ñè è ïîä.; ïðè­ÿ­òåë­ñ­êè, ñúð­äå­÷åí, èí­òè­ìåí. Вñè÷­êè çíà­å­õà áëèç­êè­òå ìó îò­íî­øå­íèÿ ñ áåÿ è íå­æ­íîñòòà ìó êúì òóð­öè­òå. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХХII, 72. Зà­ï­ðè­êàç­âà­õà âå­÷å íàâ­ñÿ­êú­äå èç ãðà­äà çà áëèç­êè­òå âðúç­êè è çà ñå­ðè­î­ç­íè­òå íà­ìå­ðå­íèÿ íà Аí­ä­ðå­åâ êúì ãîñ­ïî­æè­öà Лå­íà Мè­õàé­ëî­âà. Д. Кàë­ôîâ, Иçáð. ðàçê., 63. Оò­íî­øå­íè­ÿ­òà ìåæ­äó Хàä­æè Иâàí­÷à è âäî­âè­öà­òà Кà­ëèø ñïî­ðåä îò­á­ðà­íî­òî ðó­ñåí­ñ­êî îá­ùåñ­ò­âî, íà êî­å­òî ïðè­íà­ä­ëå­æà­õà è äâà­ìà­òà, áÿ­õà òâúð­äå áëèç­êè. Сò. Дè­÷åâ, ЗС, 364. Оò äúë­ãè ãî­äè­íè ãè ñâúð­ç­âà áëèç­êà äðóæ­áà, áëèç­êî ïðè­ÿ­òåë­ñ­ò­âî.

4. С ïðåäë. äî. Кîé­òî å ñõî­äåí, ïî­äî­áåí íà íÿ­êî­ãî èëè íà íå­ùî ïî ñâî­è­òå êà­÷åñ­ò­âà, ïî îò­ëè­÷è­òåë­íè­òå ñè ÷åð­òè èëè ïî ñõ­âà­ùà­íèÿ, ðàç­áè­ðà­íèÿ. Тî­âà íå áå­øå îáè÷ êà­òî îíàÿ, êî­ÿ­òî õðà­íå­õ­ìå êúì ìà­ìà, íî âñå ïàê áå íå­ùî áëèç­êî äî îáè÷­òà. Т. Вëàé­êîâ, Пð. I, 80. Тÿ áå ÷å­ëà ïî­âå­÷å êíè­ãè îò Кîñ­òà­äèí, íî çíà­íè­ÿ­òà ѝ íå ìî­æå­õà äà ñå ñðà­â­íÿò ñ íå­ãî­âè­òå, èç­â­ëå­÷å­íè íà­ï­ðà­âî îò æè­âî­òà è áëèç­êè äî ñõ­âà­ùà­íè­ÿ­òà íà íà­ðî­äà. Еì. Сòà­íåâ, ИК I, 468. Мî­æå áè äíåñ è ïî­ìåí íå ùå­øå äà îñ­òà­íå îò íàñ, àêî òå [òóð­öè­òå] .. ãî­âî­ðå­õà åçèê, áëè­çúê äî íà­øèÿ — ñëà­âÿí­ñ­êè åçèê. Б. Пå­íåâ, НРБ, 4. Вå­ðó­þ­òî ñå ðàç­ï­ðîñ­ò­ðà­íè­ëî â ïðå­ïè­ñè îò ðú­êà ìåæ­äó ìàë­öè­íà­òà åìè­ã­ðàí­òè, êî­è­òî ñà áè­ëè ïî-áëèç­êè ïî èäåè äî Бî­òåâ. Г. Бà­êà­ëîâ, Иçáð. ïð, 225. Тå­çè ðàç­êà­çè ñà áëèç­êè ïî ñú­äúð­æà­íèå äî ñòà­ðè­òå èäè­ëèè. △ Кî­ïè­å­òî íà òà­çè êàð­òè­íà å òâúð­äå áëèç­êî äî îðè­ãè­íà­ëà.

5. Кîé­òî íå­ïî­ñ­ðåä­ñ­ò­âå­íî ïðè­ñúñ­ò­âà èëè ó÷àñ­ò­âà â íå­ùî; ïðÿê, íå­ïî­ñ­ðåä­ñ­ò­âåí. Иìà­øå ñå­ëÿ­íè, êî­è­òî ÷à­êà­õà ðåä íà ìåë­íè­öà­òà îùå îò­ï­ðå­äè òðè-÷å­òè­ðè äíè è çà­òî­âà ñå ñìÿ­òà­õà áëèç­êè ñâè­äå­òå­ëè íà ñëó÷­êà­òà. Й. Йîâ­êîâ, ВАХ, 129. Кà­òî áëè­çúê î÷å­âè­äåö íà òå­õ­íè­òå îò­íî­øå­íèÿ, à îùå ïî­âå­÷å êà­òî íå­âî­ëåí ó÷àñ­ò­íèê â òðà­ãå­äè­ÿ­òà èì, àç ñå ÷óâ­ñ­ò­âó­âàõ çà­äúë­æåí äà èçÿ­ñ­íÿ òå­õ­íèÿ æè­âîò. М. Кðå­ìåí, РЯ, 24.

6. Кà­òî ñúù. Чî­âåê, ñâúð­çàí ñ íÿ­êî­ãî ñ òå­ñ­íè ðî­ä­íèí­ñ­êè èëè ïðè­ÿ­òåë­ñ­êè âðúç­êè; ðî­ä­íè­íà, ïðè­ÿ­òåë. Дà­ëè ïî­äî­çè­ðàò áëèç­êè­òå ìó, ìàé­êà ìó, ñåñ­ò­ðè­òå ìó, ÷å òîé íÿ­ìà äà ñå âúð­íå âå­÷å ïðè òÿõ? Л. Сòî­ÿ­íîâ, Х, 62. Пëà­÷å­õà è ìíî­çè­íà îò çàò­âîð­íè­öè­òå, íî è ìíî­çè­íà ñå ñìå­å­õà ïðåç ñúë­çè­òå ñè îò ðà­äîñò, ÷å âèæ­äà­õà ñâî­è­òå áëèç­êè. Д. Тà­ëåâ, ПК, 713. Нî íÿ­êàê­âî íåñ­ïî­êîéñ­ò­âî è íà­ñ­ðå­ù­íè­ÿò ñâî­áî­äåí áðÿã ãî ìà­ìå­õà; òîé îñ­òà­âè äîì è áëèç­êè è òðú­ã­íà äà ñêè­òà îò­íî­âî ïî âëàø­êè­òå ãðà­äî­âå. Сò. Дè­÷åâ, ЗС I, 388. Тîé áå­øå ñúâ­ñåì ÷óæä â òî­çè ãðàä, íÿ­ìà­øå íè­òî ðî­ä­íè­íà, íè­òî áëè­çúê. △ Нî­âè­íà­òà íà­ó­÷èõ îò åä­íà ìîÿ áëèç­êà.

Бëèç­êè­ÿò Иç­òîê. Нà­è­ìå­íî­âà­íèå íà ñò­ðà­íè­òå â ðà­éî­íà, êú­äå­òî ñå ñú­å­äè­íÿ­âàò Еâ­ðî­ïà, Аçèÿ è Аô­ðè­êà, â Мà­ëà Аçèÿ. Дúð­æà­âè­òå îò Бëèç­êèÿ Иç­òîê.

> Бëè­çúê ìè å äî ñúð­öå­òî. Рàçã. Мíî­ãî ìè å ìèë, ñêúï.