ГЛАСЯ̀1, ‑ѝø, ìèí. ñâ. ‑ѝõ, íåñâ., ïðåõ. 1. Пðà­âÿ íå­ùî äà ñòà­íå ãî­òî­âî, ïðè­ãî­ä­íî çà íÿ­êàê­âà öåë; ãîò­âÿ, ïðè­ãîò­âÿì, òú­ê­ìÿ. Пî­ïðè­á­ðà ïîä çà­á­ðàä­êà­òà ðàç­ïè­ëå­íèÿ ïî ÷å­ëî­òî êè­÷óð êî­ñà è ñå çàå äà ãëà­ñè âå­÷å­ðÿ­òà. П. Сëà­âèí­ñ­êè, ПЗ, 251. Кà­òî ñëÿç­âà­øå îò ñòúë­áà­òà, ãîò­âà­÷úò ãî ñðå­ù­íà è ìó êà­çà, ÷å âñè÷­êî å ãî­òî­âî çà îáåä, äà ìó çà­ïî­âÿ­äà äà ñå ðàç­ïî­ðå­äè äà ãëà­ñÿò òðà­ïå­çà­òà. Ц. Гèí­÷åâ, ГК, 174. — Пå­÷à­ò­íè­öà êóð­äèñ­âà!

‑..- Кó­ïèë ÿ íà ñòà­ðî, ñå­ãà ãëà­ñÿò ïî­ìå­ùå­íè­å­òî. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, ОХ III, 306-307. Нÿ­êîè çà­ïî­÷­íà­õà äà ñå èçó­âàò, íà­î­áè­êî­ëè­ëè îã­íè­ùå­òî, äðó­ãè, îñ­âî­áî­äè­ëè ñå íà­áúð­çî îò îðú­æè­å­òî è îò öÿ­ëî­òî âî­è­í­ñ­êî áðå­ìå, ãëà­ñÿ­õà ñè ëå­ã­ëà. Д. Тà­ëåâ, И, 211. Сòî­ÿí â Дî­á­ðóä­æà ùå èäå. / .. / áó­ëÿ ìó òîð­áà ãëà­ñå­øå. Нàð. ïåñ., СáВСò, 538.

2. Пðà­âÿ íÿ­êîé äà ñòà­íå ãî­òîâ, ïîä­ãîò­âåí çà íå­ùî èëè çà íÿ­êú­äå; ãîò­âÿ2, ïîä­ãîò­âÿì, òú­ê­ìÿ. Пî­ñ­ëå, ïðåç êðàò­êî­òî ñè ìî­ìèí­ñ­ò­âî, òÿ ãëà­ñå­øå áðàò­÷å­òà­òà è ñåñ­ò­ðè­÷å­òà­òà ñè çà ó÷è­ëè­ùå. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, ОХ I, 9. Нî êî­ãà­òî ñè ãëà­ñÿ­õ­ìå êî­íå­òå, íà­ó­÷è­õ­ìå îò äâà­ìà ñòðà­æà­ðè çà ïðè­ñúñ­ò­âè­å­òî êú­äå Мó­ñà­ëà íà øà­é­êà ðàç­áîé­íè­öè. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХV, 120. Пîñ­á­ðàë å Бîã­äàí äðó­æè­íà, / äðó­æè­íà — îò­áîð þíà­öè, / .. / Пîñ­á­ðàë ãè Бîã­äàí, ãëà­ñèë ãè, / òà­ìàí ñå êà­íÿò äà òðúã­âàò, / åòî ãî èäå è Бî­ñóë. Ц. Цåð­êîâ­ñ­êè, Сú÷. II, 178. // Пðà­âÿ íÿ­êîé äà èìà õó­áàâ, ñïðåò­íàò è ïîä­õî­äÿù çà íÿ­êàê­âà öåë âèä, êà­òî ãî îá­ëè­÷àì, êè­÷à è ïîä.; ãèç­äÿ. Вúð­òÿõ ñå ïî äâî­ðà. Вú­ò­ðå ãëà­ñÿ­õà ëå­ëÿ [áóë­êà] è íå ïóñ­êà­õà. Зà­ïî­÷­íà­õà äà èä­âàò ãîñ­òè­òå. Иâ. Вåí­êîâ, ХКН, 14. Пðè­êà­ç­ëè­âè äðó­æèí­êè ÿ ãëà­ñè­õà öÿë äåí. Сèë­íî íà­÷åð­âè­õà ñòðà­íè­òå ѝ, èç­âè­òè­òå óñ­ò­íè. Нà­øà­ðè­õà ëè­öå­òî ѝ ñ ëúñ­êà­âè çâåç­äè÷­êè, êî­è­òî íà­ëå­ïè­õà ñ ãúñò ñè­ðîï. Б. Нåñ­òî­ðîâ, АР, 9. С êðà­ñè­âà äðå­õà ùå ÿ âè­äÿò, ùå ѝ çà­âèæ­äàò äðó­ãàð­êè­òå, ÷å äî­á­ðî ìîì­÷å å âçå­ëà, òà ñå ãðè­æè çà íåÿ, êó­ïó­âà ѝ, ãëå­çè ÿ. Л. Аëåê­ñàí­ä­ðî­âà, ИЕЩ, 196.

3. Сòåñí. Рàçã. Зà ìó­çè­êà­ëåí èí­ñ­ò­ðó­ìåíò — íàñ­ò­ðî­é­âàì. С æà­ä­íè î÷è ñëå­äÿ­õà êàê Гî­ðî­ëî­ìîâ ãëà­ñå­øå êè­òà­ðà­òà. Й. Йîâ­êîâ, ПГ, 175.

4. Рàçã. Пðà­âÿ, èç­ãîò­âÿì, ñúñ­òà­âÿì íå­ùî. Вî­é­âî­äè­òå ãëà­ñÿ­õà ñâî­è­òå ïëà­íî­âå çà ìè­íó­âà­íå [íà Дó­íà­âà]. НБ, 1876, áð. 51-52, 201. // Сú­÷è­íÿ­âàì. Вúð­âå­øå è ãëà­ñå­øå íà óì êàê­âî è êàê ùå êà­æå íà êà­äè­ÿ­òà. В. Мó­òàô­÷è­å­âà, ЛСВ I, 295. Зà íåÿ [Рó­ñèÿ] íÿâ­ãà äÿ­äî Вà­çîâ / ïðå­ê­ðà­ñ­íè ñòè­õî­âå ãëà­ñè. Н. Фóð­íà­äæè­åâ, СП, 18. А ã. Бè­ñå­ðî­âà çà ïî­åò ãî ñîâ­ñåì íå áè­âà è âñóå ñå ìú­÷è äà ãëà­ñè ñëà­âî­ïîé­êè. Н. Бîí­÷åâ, ПСï, 1871, êí. 4, 88.

5. Рàçã. Зà­ìè­ñ­ëÿì íå­ùî è äå­éñ­ò­âàì òî äà ñòà­íå, äà ñå îñú­ùåñ­ò­âè; ïîä­ãîò­âÿì, ãîò­âÿ2, óðåæ­äàì. — Гëà­ñÿ­õ­ìå âúñ­òà­íèå â Бúë­ãà­ðèÿ... Тî­å­ñò ìè­ñ­ëè­õ­ìå äà ãëà­ñèì... Нî ñ ïðè­ç­íà­âà­íå­òî íà ïðèíö Кà­ðîë íå­ùà­òà ñå èç­ìå­íè­õà... Сò. Дè­÷åâ, ЗС I, 423. — Рå­âî­ëþ­öè­î­íåð! Тè ïîä­ê­ëàæ­äàø ðå­âî­ëþ­öè­ÿ­òà, òè ãëà­ñèø óáè­éñ­ò­âî íà ñóë­òà­íà. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХVIII, 45. — Тå òóé, êðàæ­áà­òà, ÿ ãëà­ñÿ­õà îò­äà­â­íà. И àç çíà­åõ çà íåÿ. Л. Аëåê­ñàí­ä­ðî­âà, ИЕЩ, 199. — Аç èìàì ìàë­êî ðà­áî­òà ñ áàé Нè­êî­ëà÷­êà. С áàé Нè­êî­ëà÷­êà íèé ãëà­ñèì íå­ùî. Й. Йîâ­êîâ, ОЧ, 137. // Уðåæ­äàì, íà­ðåæ­äàì íå­ùî äà ñòà­íå ïî íÿ­êà­êúâ íà­÷èí. Жè­âî­òúò ëè? И òàç õó­áà­âà! Тà íà­ëè íèå, æè­âè­òå ãî ãëà­ñèì òîÿ æè­âîò, íà­ëè ãî ñúç­äà­âà­ìå ïî ñâîé îá­ðàç è ïî­äî­áèå? Еì. Мà­íîâ, ПС, 16. Е äî­á­ðå, àêî àç ãëà­ñåõ æè­âî­òà ñè òúé, ÷å íà­ðî­÷­íî äà ïðå­äèç­âèê­âàì çëà­òà íà­ìå­ñà íà òî­âà âå­ñå­ëî äÿ­âîë­÷å, íÿ­ìà­øå äà ìå å ÿä. А. Гó­ëÿø­êè, ЗР, 135.

6. Рàçã. Сúñ ñëåäâ. èçð. ñúñ ñú­þç ä à. Вú­ç­íà­ìå­ðÿ­âàì, èìàì íà­ìå­ðå­íèå äà íà­ï­ðà­âÿ íå­ùî; ãîò­âÿ ñå, êà­íÿ ñå. — Дà, ïðå­ä­ëî­æèë ìó å íèå, áúë­ãà­ðè­òå, äà ñúç­äà­äåì òà­åí êî­ìè­òåò ïî ïî­äî­áèå íà ðó­ìúí­ñ­êèÿ... Дî­ðè ñâå­ùå­íà êî­à­ëè­öèÿ ãëà­ñÿ­õ­ìå äà ïîä­ïè­øåì... Сò. Дè­÷åâ, ЗС I, 423. — Гëà­ñÿë ñè äà ñè õî­äèø — ñìúí­êà áðà­òîâ­÷åä­êà ìè, íî ñâåí­ëè­âî íÿ­êàê, íå äè­ãà î÷è äà ìå ïî­ã­ëå­ä­íå. А. Сòðà­øè­ìè­ðîâ, А, 185.

7. С ïðåäë. ç à è ñëåäâ. ïî­ÿ­ñí. Вú­ç­íà­ìå­ðÿ­âàì äà íà­ï­ðà­âÿ íÿ­êî­ãî èëè íå­ùî òà­êúâ èëè çà òà­çè öåë, êàê­òî å ïî­êà­çà­íî îò ïî­ÿ­ñ­íå­íè­å­òî; ïîä­ãîò­âÿì, ãîò­âÿ2, òú­ê­ìÿ. — Нå ãëå­äàé ìå, òà­òå ìå ãëà­ñå­øå çà ïîï, àìà àç íå ðà­÷èõ. В. Мó­òàô­÷è­å­âà, ЛСВ I, 521. Оñ­ëóø­âà ñå òÿ [Сòàí­êà] ùî äó­ìàò êîì­øèè, êî­ãî çà ñåë­ñ­êè äàñ­êàë ãëà­ñÿò. Чà­êà­øå òÿ Цîí­÷à äà ãëà­âÿò, Цîí­÷î ñåë­ñ­êè äàñ­êàë äà áú­äå. Ц. Цåð­êîâ­ñ­êè, Сú÷. III, 258. — Тè êàê­âî íà­ï­ðà­âè ñ ÷îð­áàä­æè Дåí­÷î?.. — Хî­äèõ... Бÿõ ðå­øèë... И íå ìî­æàõ... Нå ìî­æàõ... — Сòðà­õ­ëè­âåö! — ïðî­öå­äè Лåâ­ñ­êè ïðå­ç­ðè­òåë­íî. — И àç òå ãëà­ñÿõ çà ìîé çà­ìåñ­ò­íèê... Сò. Дè­÷åâ, ЗС II, 631. — Нèå ãëà­ñèì öÿ­ëà­òà ëú­êà ïîä Гî­ëÿ­ìà­òà ÷å­ø­ìà çà îâî­ù­íà ãðà­äè­íà. А. Кà­ðà­ëèé­÷åâ, СР, 74. Лî­ðà ïðå­âå­äå íà ôðåí­ñ­êè âòî­ðà­òà Яâî­ðî­âà äðà­ìà "Кî­ãà­òî ãðúì óäà­ðè". Тÿ ãëà­ñå­øå òàÿ ïè­å­ñà çà òå­à­òú­ðà íà Сà­ðà Бåð­íàð. М. Кðå­ìåí, РЯ, 549. Тà­çè ñòàÿ ÿ ãëà­ñÿò çà áè­á­ëè­î­òå­êà. ãëà­ñÿ ñå. I. Сòðàä. îò ãëà­ñÿ. И âñè÷­êî òî­âà [âåí­÷àâ­êà­òà] ùå­øå äà ñå íà­ðå­äè òú­ê­ìî òúé, êàê­òî ñå ãëà­ñå­øå, êàê­òî ñå êðî­å­øå îò âñè÷­êè. Д. Кàë­ôîâ, Иçáð. ðàçê., 63. Сå­äÿí­êà ñà ãëà­ñè / êðàé íàøà­òà ïîð­òà. Нàð. ïåñ., СáВСò, 467. II. Вúçâð. îò ãëà­ñÿ (âúâ 2 çíà÷.). Рàä­êà âñå òà­êà ñå ãëà­ñå­øå è âñÿ­êî­ãà íà­ìè­ðà­øå âðå­ìå äà ñå èç­ïå­ðå è èç­ìèå. Иë. Вî­ëåí, ДД, 121.

ГЛАСЯ̀ СЕ íåñâ., íå­ï­ðåõ. 1. Иç­âúð­ø­âàì ðà­ç­ëè­÷­íè äå­é­íîñ­òè, çà äà ñòà­íà ãî­òîâ, ïîä­ãîò­âåí, ïðè­ãîò­âåí çà íå­ùî èëè çà íÿ­êú­äå. Тîé ñå ãëà­ñè äúë­ãî, êà­òî îò­äå­ëÿ­øå îñî­áå­íî âíè­ìà­íèå íà åäèí ÷åò­âúð­òèò, ãðè­æ­ëè­âî îïà­êî­âàí ïà­êåò. Дð. Аñå­íîâ, СВ, 89. Пëà­íèí­ñ­êè­òå âúð­õî­âå ñå áå­ëå­å­õà, íà­ðú­ñå­íè ñ ïúð­âè ñíÿã.. Вñè÷­êè ñå ãëà­ñÿ­õà çà çè­ìà­òà. Лè­÷èí­êè­òå íà ìà­éñ­êè­òå áðúì­áà­ðè, ìàë­êè­òå ùóð­÷å­òà, ìú­õ­íà­òè­òå áðúì­áà­ðè è ïî­ïî­âè­òå ïðà­ñå­òà ñå çà­ðè­âà­õà äúë­áî­êî â ïî÷­âà­òà. П. Бî­áåâ, ЗП, 124. Гëà­ñÿ ñå çà åê­ñ­êóð­çè­ÿ­òà.

2. Сúñ ñëåäâ. èçð. ñúñ ñú­þç ä à. Вú­ç­íà­ìå­ðÿ­âàì äà íà­ï­ðà­âÿ íå­ùî; ãîò­âÿ ñå, êà­íÿ ñå. А óò­ðå âå­÷åð ùå­øå äà ñå èç­íå­ñå ïðåä­ñ­òà­â­ëå­íè­å­òî, êî­å­òî âñè÷­êè ñå ãëà­ñÿ­õà äà ïî­ñå­òÿò, çà­ùî­òî ñå çíà­å­øå, ÷å ùå å áåç­ï­ëà­ò­íî. Сò. Мàð­êîâ, ДБ, 166. Оùå òàÿ ãî­äè­íà ñå ãëà­ñÿë äà äîñ­òà­âè ïúð­âèÿ àâ­òî­ìî­áèë è Хðèñ­òè­íà âå­÷å ìå÷­òà­å­øå êàê ùå ñå âî­çè â íå­ãî. Еì. Сòà­íåâ, ИК III-IV, 399. И âñÿ­êà âå­÷åð òå ñå ãëà­ñÿ­õà äà ìó ãî­âî­ðÿò íà ñëå­ä­íèÿ äåí, äà ãî

óáå­äÿò, ÷å ùå å ïî-õàð­íî äà ñå ïðå­äà­äå. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, Иçáð. ñú÷. V, 367. Дå­éñ­ò­âè­òåë­íî àãè­òå, ñïî­ðåä êàê­òî ñà ãëà­ñÿ­õà îùå îò âå­÷åð­òà, ïðå­âå­äî­õà ìà ïðåç íàé-ìíî­ãî­ëþ­ä­íà­òà óëè­öà â Тðî­ÿí. З. Сòî­ÿ­íîâ, ЗБВ II, 387.

3. С ïðåäë. ç à è ñëåäâ. ïî­ÿ­ñí. Вú­ç­íà­ìå­ðÿ­âàì äà ñòà­íà íÿ­êà­êúâ; ãîò­âÿ ñå. И çà êà­êúâ ïî­ìî­ù­íèê ñà­ìîç­âà­íî ñå ãëà­ñå­øå òîÿ íå­ïî­ç­íàò è äî­êîë­êî­òî ìî­æå­øå äà ñå ðàç­áå­ðå, ñúâ­ñåì ìëàä ÷î­âåê? Сò. Дè­÷åâ, ЗС II, 428. Кàí­äè­äàò å è áðà­òîâ­÷åä ѝ ä-ð Хðèñ­òî Мîì­÷è­ëîâ, êîé­òî èä­âà ÷åñ­òî óæ äà ÿ ëå­êó­âà, à å ÿâ­íî, ÷å ñå ãëà­ñè çà çåò! М. Кðå­ìåí, РЯ, 95.

4. Зà âðå­ìå — äà­âàì ïðè­ç­íà­öè çà íÿ­êàê­âà ïðî­ìÿ­íà, ñúç­äà­âàì îá­ñ­òà­íîâ­êà, êî­ÿ­òî ïðåä­âå­ùà­âà ïðî­ìÿ­íà; êà­íÿ ñå. Пðå­äè äà ñè èäå ïðî­ëåò­òà, âðå­ìå­òî ñå îäúæ­äè. Нÿ­êîë­êî äå­íà íà­ðåä ñå ãëà­ñè çà äúæä è ñå ðàç­âà­ëÿ. Иë. Вî­ëåí, ДД, 77.

ГЛАСЍ СЕ áåçë. Сúñ ñëåäâ. èçð. ñúñ ñú­þç ä à. Рàçã. Сú­ùåñ­ò­âó­âàò ïðè­ç­íà­öè, èìà ãî­ëÿ­ìà âå­ðî­ÿ­ò­íîñò äà ñòà­íå íå­ùî (çà íÿ­êàê­âî ïðè­ðî­ä­íî ÿâ­ëå­íèå); ãîò­âè ñå. Гëà­ñè ñå äà âà­ëè.

Пðà­âÿ, ãëà­ñÿ. Рàçã. Оïèò­âàì ðà­ç­ëè­÷­íè ñðåä­ñ­ò­âà, ïî­ëà­ãàì ìíî­ãî óñè­ëèÿ, çà äà íà­ï­ðà­âÿ èëè ïîñ­òè­ã­íà íå­ùî. Мóø­êà­õà ñå èç äâî­ðè­ùà­òà, èç Чà­êú­ðî­âà­òà áàõ­÷èÿ ïðè­ñî­ñà­õà, ïðà­âè­õà, ãëà­ñè­õà, íàé-ïî­ñ­ëå âçå­õà, ÷å íà­ïè­ñà­õà íå­ùî ñ ÷åð­âå­íà áîÿ íà Хàä­æè Дàí­÷î­âèÿ äþ­êÿí. Чó­äî­ìèð, Иçáð. ïð, 36

      ГЛАСЯ̀2, ‑ѝø, ìèí. ñâ. ‑ѝõ, íåñâ., ïðåõ. Зà íå­ùî ïè­ñà­íî èëè êà­çà­íî — èìàì òåê­ñ­òà, ñú­äúð­æà­íè­å­òî, êî­å­òî å óòî­÷­íå­íî îò ïî­ä­ëî­ãà èëè îáèêí. â ñëåäâ. èç­ðå­÷å­íèå. Вòî­ðî­òî ñú­î­á­ùå­íèå îò Мà­ñ­ëî­âî ãëà­ñå­øå, ÷å îùå òà­çè âå­÷åð íà áî­ðîâ­öè ñå âú­ç­ëà­ãà äà òðú­ã­íàò â ïúë­íî áî­å­âî ñíà­ðÿ­æå­íèå. Кð. Вåë­êîâ, СБ, 114-115. Нàä­ïè­ñúò íà òà­áå­ëà­òà ãëà­ñå­øå: Бðè­ãà­äà çà ãå­î­ëîæ­êè ïðî­ó­÷­âà­íèÿ. М. Мàð­÷åâ­ñ­êè, ТС, 134. Чó­âà­õ­ìå êàê âî­é­íè­êúò äà­âà­øå îáÿ­ñ­íå­íèÿ..: ñòî­ðè­ëî ìó ñå, ÷å íÿ­êîé ïúë­çè ïî ïî­ê­ðè­âà è òîé ñòðå­ëÿë áåç ïðå­äó­ï­ðåæ­äå­íèå, êàê­òî ãëà­ñÿ­ëà çà­ïî­âåä­òà. Еì. Мà­íîâ, ПЯ, 104. — Тà­êà ãëà­ñè ìåæ­äó­íà­ðî­ä­íî­òî ïðà­âî — ðà­íå­íè­òå íå ñà âðà­ãî­âå. Сò. Дè­÷åâ, ЗС I, 185.

      ГЛАСЯ̀3, ‑ѝø, ìèí. ñâ. ‑ѝõ, íåñâ., íå­ï­ðåõ. Дè­àë. Иç­âè­âàì ãëàñ, ïåÿ. Чî­âåê ñå âúç­÷óä­âà­øå, êî­ãà ÷ó­å­øå ìî­ìè­òå íà òëú­êè­òå, ÷å ïå­å­õà:.. Иëè ïúê ïî÷­òå­íè ìàé­êè íà ìíî­ãî­á­ðî­é­íà ÷å­ëÿä, ÷å ãëà­ñÿ­õà ðàç­ïà­ëå­íî: Кó­ðàæ, äðó­æè­íà, âÿð­íà, ñãî­âîð­íà. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХХII, 114. Мî­ðå äå­âîé­êî ÿðåì­áè­öå! / Нå ïåé ðà­íî â çî­ðà­òà; / êî­íî ñè íî­ñà íà âî­äà, / à êî­íî âî­äà íå ïèå, / îò òâîé­òå òîí­êè ãëà­ñî­âå, / ùî ãëà­ñèø ðà­íî â íå­äå­ëÿ. Нàð. ïåñ., СáБðМ, 387.