ДЍРНИК, ìí. ‑öè, ñëåä ÷èñë. ‑êà, ì. Дèàë. 1. Зà­ä­íà­òà ñå­äà­ëè­ù­íà ÷àñò íà ÷î­âåø­êî­òî òÿ­ëî; çà­ä­íèê, çà­ä­íè­öà, äó­ïå. — Гà­ùè íÿ­ìàì íà äèð­íè­êà ñè, à òèÿ — ÷ó­ìà äà ãè ÷ó­ìî­ñà äà­íî! — ãðîø íå äà­âàò àâàíñ. А. Гó­ëÿø­êè, ЗР, 222. — Тè ìó ïðà­âè ñìåò­êà — çà­ñ­ìÿ ñå Чî­ëà­êà, — ÷å â ñòðîÿ ïî­ñ­ëå­äåí ùå âëè­çàø, ñó­ìà êà­è­øè ùå ñòî­âàð­âàò íà äèð­íè­êà òè. В. Нåø­êîâ, Н, 59. Тîé [Пàñ­êà­òà] ñå êà­íå­øå äà ñå ïðè­áå­ðå âêú­ùè, êî­ãà­òî îò ïðà­õî­ëÿ­êà ñå èç­ìú­ê­íà ñåë­ñ­êè­ÿò ðàç­ñè­ëåí, îï­ðÿ äèð­íè­êà ñè íà òî­ÿ­æ­êà­òà è íà­ã­ëà­ñè ñú­ä­ðà­íèÿ áà­ðà­áàí. — Сëó­øàé­òå, ãîñ­ïî­äà ñå­ëÿ­íè... Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, Иçáð. ñú÷. I, 151. Бå­çî­÷­ëè­âà­òà êîí­ñ­êà / ìó­õà îò­âúð­íà­ëà: — "Тà ùî ñúì êðè­âà àç? .. Пðè­ðî­äà­òà ìåí å ñúç­äà­ëà / ïî ëþä­ñ­êè äèð­íè­öè äà ñå ëå­ïÿ!" Сò. Мè­õàé­ëîâ­ñ­êè, СБ, 79.

2. Зà­ä­íà­òà ÷àñò íà äðå­õà (ïî­ëà, ïàë­òî, ïàí­òà­ëîí è ïîä.); äèð­íè­öà, çà­ä­íè­öà. Пðè áúð­çî­òè­ÿ­òà ïà­ëå­öúò íà åäè­íèÿ ìè êðàê çà­êà­÷è ìàë­êà­òà äóï­êà íà äèð­íè­êà è öå­ëè­ÿò êðàê âìåñ­òî â êðà­÷î­ëà ìè­íà ïðåç äú­íî­òî íà ïàí­òà­ëî­íè­òå. Хð. Рà­äåâ­ñ­êè, Иçáð. ïð III, 9. Нà òîÿ ñó­ê­ìàí äèð­íè­êúò å ïî-äú­ëúã îò ïðå­ä­íè­êà. Н. Гå­ðîâ, РБЯ I, 385.

Нå ñè âè­äè äèð­íè­êà. Дè­àë. Вóëã. Пðå­íåáð. Нå ñú­ç­íà­âà êà­êúâ å (êàç­âà ñå çà ÷î­âåê ñ ãî­ëå­ìè íå­äîñ­òà­òú­öè èëè ëî­øè ïðî­ÿ­âè, êîé­òî ïðå­äÿ­âÿ­âà ãî­ëå­ìè ïðå­òåí­öèè èëè îñúæ­äà, êðè­òè­êó­âà äðó­ãè­òå). Нà­ëÿ­ãàé ñè äèð­íè­êà. Дè­àë. Сòîé ìèð­íî, ñïî­êîé­íî! Сòà­íàë ñúì ñ äèð­íè­êà ñè íà­ãî­ðå. Дè­àë. Гðó­áî. Бåç ïðè­÷è­íà ñúì ñúð­äèò, êðèâ; áåç íàñ­ò­ðî­å­íèå ñúì. Сÿ­äàì ñè / ñå­ä­íà ñè íà äèð­íè­êà. Дè­àë. Гðó­áî. 1. Зà­å­ìàì ñå óñúð­ä­íî è ïðî­äúë­æè­òåë­íî ñ íÿ­êàê­âà ðà­áî­òà. Кà­òî èñ­êàø õó­áà­âè áå­ëåæ­êè, ùå ñè ñå­ä­íåø íà äèð­íè­êà è ùå ó÷èø. 2. Пðè­ìè­ðÿ­âàì ñå ñ íå­ùî, îò­ñ­òúï­âàì, ñú­ã­ëà­ñÿ­âàì ñå äà ïðà­âÿ íå­ùî, êî­å­òî íå ìè ñå íðà­âè, èëè ïðåñ­òà­âàì äà âúð­øà íå­ðà­çóì­íè íå­ùà, ëó­äî­ðèè; óê­ðî­òÿ­âàì ñå, óìè­ðÿ­âàì ñå. Яé­öå ìè ñå ïå­÷å íà äèð­íè­êà. Дè­àë. Гðó­áî. Мíî­ãî ñúì ïðè­òå­ñ­íåí îò íå­ùî íå­ï­ðè­ÿ­ò­íî. — Кàê­âè óñ­ëî­âèÿ ùå ìî­æåì äà ïðåä­ñ­òà­âèì íà Пîð­òà­òà, àêî âëå­çå â ñïî­ðà­çó­ìå­íèå? — ïî­ïè­òà Пî­ïîâ. — Кàê­âè òðè­öè ùå ÿäå äà íå âëå­çå? — çà­áå­ëå­æè ïîï Дèì­÷î. — Яé­öå ùå ѝ ñå ïå­÷å íà äèð­íè­êà — êà­çà Бåç­ïîð­òåâ. Иâ. Вà­çîâ, Сú÷. ХХIII, 40.