НАРО̀ДНОСТ1, -òòа̀, ìí. -è, æ. 1. Иñ­òî­ðè­÷åñ­êè ñúç­äà­ëà ñå îá­ù­íîñò îò õî­ðà ñ åäèí­íî ñú­ç­íà­íèå çà íà­ðî­ä­íà ïðè­íà­ä­ëå­æ­íîñò, âúç­íè­ê­íà­ëà íà îï­ðå­äå­ëåí åòàï îò ðàç­âè­òè­å­òî íà ÷î­âåø­êî­òî îá­ùåñ­ò­âî íà îñ­íî­âà­òà íà ïëå­ìåí­íî ðîä­ñ­ò­âî, îáù åçèê è ðàç­âè­òèå, îá­ùà êóë­òó­ðà, äó­õî­âåí îá­ëèê è èêî­íî­ìè­êà. Вñÿ­êà íà­ðî­ä­íîñò ñå îò­ëè­÷à­âà ñ íÿ­êîë­êî îñ­íî­â­íè ÷åð­òè, êî­è­òî ѝ ïðè­äà­âàò õà­ðàê­òåð íà òðàé­íî èç­ã­ðà­äå­íà è ñï­ëî­òå­íà îá­ù­íîñò. Д. Аí­ãå­ëîâ, ТВ I, 50. Еçè­êúò,.., å íàé-öåí­íî äîñ­òî­ÿ­íèå íà íà­ðî­ä­íîñòòà. В. Йî­ñè­ôîâ, Иçáð. òâ I, 36. Сî­ëóí ïî ñâî­å­òî íà­ðî­äî­íà­ñå­ëå­íèå ïðåä­ñ­òà­â­ëÿ­âà­øå ìî­çà­é­êà îò ðà­ç­ëè­÷­íè íà­ðî­ä­íîñ­òè ñ ðà­ç­ëè­÷åí ðà­ñîâ è ðå­ëè­ãè­î­çåí ïðî­è­ç­õîä. П. Шà­òåâ, МПР, 47. Оíî­âà, êî­å­òî õà­ðàê­òå­ðè­çè­ðà íà­ó­÷­íè­òå èç­ñëåä­âà­íèÿ íà Шè­ø­ìà­íîâ, å, ÷å òå ñà ñâúð­çà­íè ñ êóë­òóð­íî-èñ­òî­ðè­÷åñ­êà­òà ïðî­á­ëå­ìà­òè­êà íà áúë­ãàð­ñ­êà­òà íà­ðî­ä­íîñò. Г. Дè­ìîâ, НДИШ (Иâ. Шè­ø­ìà­íîâ, Иçáð. ñú÷. I), 12. Бúë­ãà­ðè, òóð­öè è åâ­ðåè è ïð. ùàò áú­äàò ðà­â­íî­ï­ðà­â­íè âúâ âñÿ­êî îò­íî­øå­íèå,.., âñè÷­êè ùàò ñïà­äàò ïîä åäèí îáù çà­êîí, êî­é­òî ïî âè­øå­ã­ëà­ñè­å­òî îò âñè÷­êè­òå íà­ðî­ä­íîñ­òè ùå ñå èç­áå­ðå. [В. Лåâ­ñ­êè]. Иâ. Уí­ä­æè­åâ, ВЛ, 180-181.

2. Сà­ìî åä. Оáèêí. ñ ïðåäë. ï î. Пðè­íà­ä­ëå­æ­íîñò êúì äà­äåí íà­ðîä. Нî­âè­ÿò íà­ìåñ­ò­íèê áå­øå àð­õè­ìàí­ä­ðèò,.. Вè­äÿ ñå ñò­ðàí­íî íà ïðåñ­ïàí­öè, ÷å áå­øå ãðúê ïî íà­ðî­ä­íîñò, à áå­øå ñ ðó­ñè êî­ñè è ÷åð­âå­íè­êà­âà áðà­äà,..; ëþ­äå ñ òà­êà­âà âúí­ø­íîñò áÿ­õà ðåä­êè ìåæ­äó ãúð­öè­òå. Д. Тà­ëåâ, ЖС, 133. Аâ­òî­ðúò íà äî­êëà­äà, ïî­ëÿê ïî íà­ðî­ä­íîñò, æè­âåå è ðà­áî­òè â Рó­ñå. Иâ. Уí­ä­æè­åâ, ВЛ, 140. Тîé [áúë­ãà­ðè­íúò] ñå ñú­ç­íà­âà è âèæ­äà, ÷å áåç ñâîé åçèê, áåç ñâîÿ íà­ó­êà, áåç ñâîè öúð­ê­âè è ó÷è­ëè­ùà å çà­ãè­íàë.. Сú­ç­íà­íè­å­òî çà ñâî­áî­äà íÿ­ìà äà äî­é­äå è ùå èç­ãó­áè ñâî­ÿ­òà íà­ðî­ä­íîñò. Д. Нå­ìè­ðîâ, Б, 48. Бà­ùà, ìà­é­êà àçè èìàì, / ñè­ðà­÷å ñúì â òî­çè ñâÿò, / íú íà­ðî­ä­íîñò, âÿ­ðà èìàì / è áúë­ãàð­êà ñúì íà­â­ðåä! Ч, 1875, êí. 2, 83.

      НАРО̀ДНОСТ2, -òòа̀, ìí. íÿ­ìà, æ. 1. Иçê. Кà­÷åñ­ò­âî íà ëè­òå­ðà­òó­ðà, ëè­òå­ðà­òóð­íî èëè äðó­ãî ïðî­è­ç­âå­äå­íèå íà èç­êóñ­ò­âî­òî ïðàâ­äè­âî õó­äî­æåñ­ò­âå­íî äà îò­ðà­çÿ­âà äå­éñ­ò­âè­òåë­íîñòòà îò ïî­çè­öè­è­òå íà íà­ðî­äà èëè ñúñ ñðåä­ñ­ò­âà, áëèç­êè äî íà­ðî­ä­íî­òî òâîð­÷åñ­ò­âî, äà âäúõ­âà ëþ­áîâ êúì íà­ðî­äà è ïîä. Пðî­á­ëå­ìúò çà íà­ðî­ä­íîñòòà â ëè­òå­ðà­òó­ðà­òà ñå ïîñ­òà­âÿ êúì êðàÿ íà ХVIII â. îò ïðåä­ñ­òà­âè­òå­ëè­òå íà ôðåí­ñ­êî­òî Пðîñ­âå­ùå­íèå.

2. Рàçø. Бëè­çîñò äî íà­ðî­äà, äå­é­íîñò â ïîë­çà íà íà­ðî­äà. — Вèå âúð­øè­òå íà­ðî­äî­ïî­ëå­ç­íà äå­é­íîñò ÷ðåç ïè­ñà­íèå: àç ñú­ùî ðà­òó­âàì çà íà­ðî­ä­íîñò — .. — ðàç­ï­ðîñ­ò­ðà­íè­òåë ñúì íà íà­ðî­äî­ïî­ëå­ç­íè êíè­ãè. Сò. Дè­÷åâ, ЗС I, 420.