ПЀТЪК1, ìí. ‑öè, ñëåä ÷èñë. ‑êà, ì. Пå­òè­ÿò äåí îò ñå­ä­ìè­öà­òà, äå­íÿò ñëåä ÷åò­âúð­òúê. Вñå­êè ïî­íå­äåë­íèê, ñðÿ­äà è ïå­òúê òî­÷­íî â ïåò ÷à­ñà ñëå­äî­áåä â Пðè­ìîð­ñ­êî ïðèñ­òè­ãà ïà­ðà­õî­äúò îò Бóð­ãàñ. П. Нå­ç­íà­êî­ìîâ, МА, 70. Тÿ ùå íà­êà­ðà â ïå­òúê íÿ­êîå îò äå­öà­òà äà ìó êà­æå, ÷å òðÿá­âà òî­âà èëè îíî­âà äà ñå êó­ïè çà âêú­ùè. Т. Вëà­é­êîâ, Сú÷. I 1925, 169. Пî-ðà­íî ñå ïîñ­òå­õà ñðå­äè­òå è ïå­òú­öè­òå. Тàí­÷î îò­êàê ïî­÷­íà äà ñêè­òà ïî äðó­ãè­òå ñå­ëà, ÿäå­øå äå êàê­âî­òî íà­ìå­ðè, áåç äà ìó èä­âà­øå íà óì êà­êúâ äåí å. Кð Гðè­ãî­ðîâ, ТГ, 86. Бå­øå õó­áà­âè­ÿò ïúð­âè ïå­òúê ïî­äèð Вúç­ê­ðå­ñå­íèå, êîé­òî ãî, êàê­òî çíà­åø, ïðî­ñ­ëà­â­ëÿ­âà ÷åð­êî­âà­òà Бà­ëú­ê­ëèè, îò­âúí Цà­ðè­ã­ðàä, áëè­çó áðå­ãúò íà Мðÿ­ìîð­íî­òî ìî­ðå. Сâ. Мè­ëà­ðîâ, СЦТ, 24.

Рàç­ïå­òè (Вå­ëè­êè) ïå­òúê. Цúðê. Пå­òú­êúò ïðåç Сòðàñ­ò­íà­òà ñå­ä­ìè­öà, ïðå­äè Вå­ëèê­äåí, êî­ãà­òî áèë ðàç­ïú­íàò Иñóñ Хðèñ­òîñ. Кîë­êî­òî è äà áÿ­õ­ìå îò­êú­ñ­íà­òè îò ñâå­òà è óñà­ìî­òå­íè, âñå ïàê è â íà­øèÿ çà­òúí­òåí êðàé ìî­æå­øå äà ñå ïî­ç­íàå, ÷å óò­ðå å Вå­ëèê­äåí. Оùå â÷å­ðà, Рàç­ïå­òèÿ ïå­òúê, íèå ãëå­äà­õ­ìå ãðúö­êè­òå ÷à­ñî­âè äà ñå ðàç­õîæ­äàò ïðåä ïîñ­òî­âå­òå ñè .., íî äà äúð­æàò ñå­ãà ïóø­êè­òå ñè íà­äî­ëó ñ äó­ëà­òà. Й. Йîâ­êîâ, Рàçê. II, 55. Зà òðå­òè ïúò ïî­÷óê­âàø è àç ñå ÷ó­äÿ êîé ñè. / Тóê íè­êîé íå ìè­íà­âà, òóê âåå ñìúðò è ìðàç,/ Иñóñ íå­âè­äèì ñà­ìî öâå­òÿ ïî­íÿâ­ãà íî­ñè,/ à íà Рàç­ïå­òè ïå­òúê ñå ìî­ëè òîé çà íàñ! Т. Тðà­ÿ­íîâ, П, 60. В Аí­òè­î­õèéñ­êà­òà ÷åð­êî­âà, à ïî­ñ­ëå è â Кîí­ñ­òàí­òè­íî­ïîë­ñ­êà­òà ÷å­ëè ñà ñèì­âî­ëúò íà âÿ­ðà­òà åäèí ïúò â ãî­äè­íà­òà íà Вå­ëè­êèé ïå­òúê. З. Пå­ò­ðîâ è äð., ЧБ (ïðå­âîä), 86. Сâå­ò­ëè ïå­òúê. Дè­àë. Пðà­ç­íè­êúò íà Сâ. Пåò­êà. Чå­ðåí (÷åð) ïå­òúê. Дè­àë. Лîø, òå­æúê äåí (òúé êà­òî íà òî­çè äåí áèë ðàç­ï­íàò Иñóñ Хðèñ­òîñ). Щå äîé­äå è çà íå­ãî ÷åð ïå­òúê. П. Р. Сëà­âåé­êîâ, БП II, 214.

? Зíàé ñè ïå­òú­êà. Дè­àë. Мè­ñ­ëè êàê­âî ïðà­âèø, ñú­î­á­ðà­çÿ­âàé ñå êàê­âî òè å ïîç­âî­ëå­íî. Зíàÿ ñè íà óñ­òà­òà ïå­òú­êà. Рàçã.; Тó­ðÿì ñè ïå­òúê íà óñ­òà­òà. Оñ­òàð. Оáèêí. ñ îò­ðèö. èëè â ïîâ. Вíè­ìà­âàì êàê­âî ãî­âî­ðÿ, ïðå­öå­íÿ­âàì êàê­âî òðÿá­âà äà ãî­âî­ðÿ è êàê­âî íå, íå ãî­âî­ðÿ íå­î­á­ìè­ñ­ëå­íî. — Тè äà ñè ñú­áè­ðàø åçè­÷å­òî, äà ñè çíà­åø íà óñ­òà­òà ïå­òú­êà .., àç çà òèÿ äó­ìè â ìè­øà äóï­êà ùå òå íà­òè­êàì. Г. Кà­ðà­ñ­ëà­âîâ, ОХ II, 528. Сú­î­á­ùà­âà­ìå íà òóé íè÷­òî­æ­íî ãî­âå­äî, äà ñè òó­ðÿ ïå­òúê íà óñ­òà­òà, çà­ùî­òî àêî íå áÿ­õà êà­òî Иí­ä­æå­òî õî­ðà, êî­è­òî ñ ðèñê íà æè­âî­òà ñè äà ðà­òó­âàò çà îñ­âî­áîæ­äå­íè­å­òî íà îòå­÷åñ­ò­âî­òî íè, òîé, Мà÷­êà­òà, íå ùå­øå ñå­ãà äà âçå­ìà ïî 10 ëå­âà íà äåí. БН, 1895, áð. 27, 3. Кî­ãà­òî äî­é­äå ÷åò­âúð­òúê ïî­äèð ïå­òúê. Дè­àë. Иðîí. Нè­êî­ãà (çà ïîä­÷åð­òà­âà­íå, ÷å íå­ùî íÿ­ìà äà ñå îñú­ùåñ­ò­âè). Оìúð­ñÿ­âàì ñå / îìúð­ñÿ ñå íà ðàç­ïå­òè ïå­òúê. Дè­àë. Пðåæ­äå­â­ðå­ìåí­íî ñâúð­ø­âàì íÿ­êàê­âà ðà­áî­òà, ñâúð­ø­âàì

ÿ, êî­ãà­òî íå òðÿá­âà. Оò ïå­òúê äî ñú­áî­òà. Дè­àë. Зà ñúâ­ñåì ìàë­êî, êðàò­êî âðå­ìå. И òî­âà íÿ­ìà ìíî­ãî äà òðàå, îò ïå­òúê äî ñú­áî­òà. Рî­äåí ñúì (ðî­äèë ñúì ñå) íà ÷å­ðåí ïå­òúê. Рàçã. Нÿ­ìàì êú­ñ­ìåò, íå ìè âúð­âè, íå­ùàñ­òåí ñúì.

— Дðó­ãè (îñ­òàð. è äè­àë.) ôîð­ìè: ï я̀ ò ú ê, ï ѐ ò à ê è ï ѐ­ò î ê.

      ПЀТЪК2, ìí. ‑öè, ì. Дè­àë. 1. Пàð­÷å ïëàò, ïàð­öàë.

2. Кðúï­êà íà äðå­õà; ïå­òåê, ïå­òÿê.

— Оò ðóì. pétic 'êðúï­êà, ïàð­öàë, äðè­ïà'. — Оò Н. Гå­ðîâ, Рå­÷­íèê íà áëú­ãàð­ñ­êèé ÿçèê, 1901.